AXCP sədri Azərbaycan, Rusiya və İranı gözləyən böyük dəyişikliklərdən danışdı

Rusiyanın populyar və çoxtirajlı nəşrlərindən biri, “Arqumentı i faktı” qəzetinin həftəlik versiyası olan “Arqumentı nedeli” qəzeti (570 000 tirajla çıxır) AXCP sədri Əli Kərimlidən geniş müsahibə alıb. Müsahibədə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin Əli Kərimlinin xeyrinə çıxardığı qərar, eləcə də dünyada və regionda baş verən proseslər barədə danışılır. Müsahibəni təqdim edirik. Müsahibə qəzetin online səhifəsi  “arqumentı.ru”dan götürülüb.

- Avropa Məhkəməsinin qərarını necə qarşıladınız?
- Əlbəttə, biz Mərkəzi Seçki Komissiyasının 2005-ci ildə bizi qanunsuz və əsassız olaraq deputat mandatından məhrum etməsini təsdiq edən bu qərardan razıyıq. Ancaq, məsələn, ödənişin həcmi ilə razı deyiləm. Ümumi məbləğə alınmamış deputat maaşı, mənəvi zərər, məhkəmə xərcləri daxildir. Bütün bunlar məhkəmənin qərarına əsasən mənə verilməli olan 30 min avrodan xeyli çoxdur. Ancaq bizim haqlı olmağımızın etiraf edilməsi sevindirici haldır.

Demokratiya bütün insanlığa xas universal dəyərdir

- Son vaxtlar dünyada bir sıra ölkələri silkələyən hadisələr baş verir. Onlar müxtəlif cür şərh edilir. Siz necə hesab edirsiniz, “Ərəb baharı”, Liviya, Suriya, Rusiyada parlament seçkilərindən sonrakı siyasi böhran – bunlar bir zəncirin halqalarıdır? 
- Şübhəsiz, bu, demokratikləşmə adlanan vahid qlobal prosesdir. Mən heç vaxt o fikri bölüşməmişəm ki, hansısa xalqlar demokratiya şəraitində yaşamağa layiqdir, hansılarsa yox, çünki onlar hələ buna hazır deyillər, yaxud onların ayrıca inkişaf yolu var. Demokratiya bütün insanlığa xas universal dəyərdir.
Hələ “Ərəb baharı”ndan xeyli əvvəl mən Latın Amerikası, Ispaniya, Yunanıstan, Filippinin demokratiya uğrunda dinc mübarizəsini diqqətlə tədqiq edirdim və belə qənaətə gəldim ki, bütün xalqlar nə vaxtsa mütləq demokratiya yolunu seçir və ona qeyri-zorakı yolla nail olmaq olar. Təəssüf ki, ərəb ölkələrində sərt diktatura idi və qan tökülməsindən qaçmaq mümkün olmadı. Ancaq Rusiyada vəziyyət xeyli fərqlidir. Burda da demokratiyaya doğru dəyişikliklər gedir, ancaq cəmiyyət daha çox dəyişikliklərə hazırdır, hakimiyyət isə görünür, yeni çağırışlara konstruktiv yanaşır. Ümid var ki, Rusiyadakı dəyişikliklər zorakılıq və ciddi ictimai sarsıntılara gətirib çıxarmayacaq. Bizdə, Azərbaycanda da 2005-ci il seçkilərindən sonra böyük mitinqlər oldu, ancaq hakimiyyət tərəddüd etmədən müxalifətin susdurulması üçün bütün güc və vasitələrdən – qoşun, gözyaşardıcı qaz, suatanlar, rezin dəyənəklərdən istifadə etdi. Minlərlə insan döyüldü. Məni çox sevindirir ki, Rusiyada buna bənzər nəsə baş verməyib və Inşallah, baş verməz. Görünür, Rusiya elitası və hətta hakimiyyətin özü də anlayır ki, ölkəyə dəyişiklik lazımdır. Deməli, dinc prosesə ümid var. Tarix demokratiyaya qarşı nələrinsə qoyulması cəhdlərini çox görüb. Faşizm, kommunizm, hərbi diktatura. Ancaq heç vaxt alternativ yollar yaxşı nəyəsə gətirib çıxarmayıb. Indi artıq heç kim rəsmi səviyyədə demokratik dəyərlərə qarşı çıxmır. Lakin bəzi qeyd-şərtlərə əl atırlar. Demokratiyanın milli, suveren və digər variantları barədə danışmağa başlayıblar. Əlbəttə, hər ölkənin müəyyən özünəxas xüsusiyyətləri var. Ancaq demokratiyanın əlifbası var: seçkilər ədalətli olmalıdır, KIV azad olmalıdır, məhkəmələr müstəqil olmalıdır, hakimiyyətin qollara bölünməsi və azlıqların hüquqları təmin olunmalıdır. Bunsuz, sadəcə olaraq, demokratiya ola bilməz.

Bütün avtoritar rəhbərlər xarici düşmən obrazından istifadə edir

- Demokratik dəyərlərdən və prosedurlardan kənara çıxmaq üçün həmişə bəhanə tapmaq olar. Məsələn, ölkənin parçalanmadan xilas edilməsi. Yaxud ölkəni zəiflədib onun təbii sərvətlərini ələ almaq istəyən xarici düşmənlərin hiylələrinə qarşı müqavimət. Guya, belə şəraitdə hakimiyyət demokratiyanı müəyyən qədər boğmağa məcburdur. Kimin üçünsə bu, inandırıcı səslənir. Ən azı bizdə, Rusiyada.
- Belə izahlar yeni deyil. O cümlədən bizdə. Bir çox məsələləri bizim hakimiyyət indiyə qədər Ermənistanla faktiki müharibə şəraitində olması ilə izah edir və bildirir ki, bu səbəbdən özümüzə plüralizm və demokratik azadlıq imkanı verə bilmərik. Bu, orijinal deyil, bütün avtoritar rəhbərlər hakimiyyəti saxlamaq və rejimi sərtləşdirmək üçün xarici düşmən obrazından istifadə edir. Rusiyada indi vətəndaş cəmiyyəti oyanıb. Bir az əvvəl sizdə ciddi siyasi qüvvə kimi müxalifətin mövcudluğu etiraf olunmurdu. Əslində, müxalifət demək olar ki, görsənmirdi. Ancaq son mitinqlər göstərdi ki, Rusiyanın fəal siyasi həyatına kütləvi şəkildə nəinki ənənəvi müxalifət qüvvələri, hətta intellektual səviyyəsi çox yüksək olan, orta sinif adlanan tamamilə yeni adamlar qoşulub. Əlbəttə, hakimiyyətin bu prosesi hələ bir neçə illiyə təxirə salmağa, yaxud ləngitməyə gücü və imkanı var. Ancaq onda cəmiyyətin təzyiqi elə həddə çatacaq ki, ölkədə real inqilabi situasiya yarana bilər. Bu, kobud səhv olardı. Bizim gördüyümüz səbəb yox, nəticədir.
Indi artıq Rusiya əhalisinin üçdə biri internet vasitəsilə rahat şəkildə informasiya əldə edə bilir. Hakimiyyətin informasiya üzərində inhisarı dağıdılıb. Bundan əlavə, Rusiya getdikcə daha çox dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya olunur. Ölkəni artıq Qərblə sıx iqtisadi əlaqələr, texnologiya və investisiyalarsız qətiyyən təsəvvür etmək mümkün deyil. Onlarsız modernizasiya həyata keçirilə bilməz. Ancaq normal münasibətlərin inkişafı üçün hamı tərəfindən qəbul edilmiş qanun və normalarla yaşamaq, ümumi dəyərləri bölüşmək lazımdır. Ona görə mən əminəm ki, Rusiya islahatlar yolu ilə gedəcək. Bunu ölkənin maraqları diqtə edir.

Rusiya dünyaya yaxşı tərəfdaş kimi lazımdır

Eyni zamanda böyük narahatçılıqla qeyd edirəm ki, sanki kimsə Rusiyanın yeni qızğın silahlanmasına təkan verir. Əgər Rusiya yenidən buna qarışsa, böyük səhvə yol verəcək. Birincisi, bu, aşkar uduzulmuş yoldur. Ikincisi, bunun üçün əbəs yerə xalqın real rifahı naminə xərclənə bilən böyük resurslar sərf ediləcək. Heç kim Rusiyanı təhdid edə bilməz. Heç kim onun təbii sərvətlərini əlindən almaq barədə düşünmür. Rusiya dünyaya yaxşı tərəfdaş kimi lazımdır. Rusiya nəhəng iqtisadi potensialı, təbii sərvətləri, insan resursları olan böyük ölkədir. Rus xalqı savadlı və istedadlıdır. Əgər Rusiya demokratiyanı seçsə, tezliklə dünyanın ən inkişaf etmiş və hörmətli ölkələrindən biri olacaq.

- Indi Azərbaycanda Rusiyaya münasibət necədir?
- Bizim rus xalqı ilə bağlı yaxşı xatirəmiz var. Biz rus tarixini, ədəbiyyatını, incəsənətini bilir və sevirik. Ümumiyyətlə, ruslara yaxşı yanaşırıq, Ancaq onu da yadda saxlamaq lazımdır ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında müharibənin fəal mərhələsində Rusiyadakı müəyyən siyasi dairələr Ermənistanın qələbəsi üçün çalışırdı. Bu onun üçün edilib ki, nəticədə Ermənistanın özü bu «qələbənin» əsirinə çevrilsin və Azərbaycan gələcəkdə ərazilərinin bir hissəsinin işğalı məsələsinin həll yollarını Rusiya vasitəsilə axtarsın. Bu, çox zərərli və son nəticədə faydasız siyasətdir. Bu, xalqlarımız arasında insani və mədəni səviyyədə gözəl münasibətlərə baxmayaraq, bir çox sadə azərbaycanlıları Rusiyadan uzaqlaşdırdı. Problemin həlli Rusiyanın və Azərbaycanın demokratikləşməsidir. Yeni adamlar və yeni yanaşmalar şübhəsiz ki, bütün bu problemləri həll edəcək. Rusiya bizim qonşumuzdur. Rusiya bizim dostumuz olub və olacaq.

Insan şüurlu şəkildə ancaq iki halda ölümə gedir

- Bir daha «ərəb baharına» qayıdaq. Sizə elə gəlmir ki, Liviya ümumi kontekstdən xeyli kənarda qalır? Əgər Tunis və Misirdə bu ölkələrin vətəndaşları özləri öz talelərini həll edirdisə, Liviyada söhbət aşkar şəkildə xarici müdaxilədən gedirdi. Bu, bir çoxlarına nəsə bir «dünya gizlini», guya, bütün bu xalq hərəkatlarını maliyyələşdirən və təşkil edən Dövlət Departamenti barədə danışmağa əsas verdi.
- Bizim dövlət təbliğatı da bütün bu prosesləri Qərbin müəyyən dairələrinin müdaxiləsi ilə izah edir. Onların izah edə bilmədiyi yeganə sual odur ki, Qərb real şəkildə həyatı ilə risk edən və şüurlu şəkildə güllənin üstünə gedən yüz minlərlə insanı küçələrə necə çıxara bilib? Bunu hansı pulla etmək olar? Suriyada artıq beş mindən artıq adam ölüb. Onların böyük əksəriyyəti real təhlükədən xəbəri olan, ancaq şüurlu şəkildə mitinqlərə çıxıb Əsəd rejiminin dəyişdirilməsini tələb edən dinc əhalidir. Siz demək istəyirsiniz ki, onlar bunu hansısa başqa ölkənin pulu ilə edirlər?! Insan şüurlu şəkildə ancaq iki halda ölümə gedir. Ya vətən uğrunda, ya da öz şərəfi, azadlıq hüququ uğrunda. Liviyada ilk günlərdə Benqazidə tamamilə dinc nümayişlər keçirildi. Bəs Qəzzafi neylədi? O, dərhal yerli qarnizona nümayişçilərə qarşı silah işlətmək əmri verdi. Ancaq ilk toqquşmadan sonra qarnizon nümayişçilərin tərəfinə keçdi. Beləcə Qəzzafinin tərəddüd etmədən öz xalqına qarşı tank və təyyarələrdən istifadə etdiyi vətəndaş müharibəsi başladı. Bütün dünya seçim qarşısında qaldı: tam  adekvat olmayan tirana ölkəni dinc əhalinin qanına boyamağa imkan vermək, ya da yox. Və seçim edildi.
Yeri gəlmişkən, bu gün bir çoxları Suriyada qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün heç bir konkret addım atmayan BMT-nin mövqeyindən narazıdır. Elə Rusiya kimi, rəsmi Azərbaycan da faktiki olaraq Bəşər Əsədi dəstəkləyir. Bunu anlamaq olar, ancaq bununla barışmaq çətindir. Nəyə görə Suriya xalqı sərbəst şəkildə öz hökumətini seçmək hüququna malik deyil? Nəyə görə Suriyada hazırkı rejimi dəstəkləyənlər öz gələcəyini məhz Əsədlə assosiasiya edir?
Hər şeyin arxasında qəsd görəndə və hər şeyi konkret mənfəətlə qiymətləndirəndə ABŞ və ümumilikdə Qərbin Misirdə tamamilə Qərbyönlü, ABŞ və Israilin sadiq dostu olan Mübarəkin devrilməsindən nə əldə etdiklərini anlamaq çətin olur. Indi orada hakimiyyətə, yumşaq desək, Qərb təfəkküründən xeyli uzaq olan adamlar gəlir. Yaxud Liviyada, Qəzzafi ilə münasibətlər qurmaq daha asan idi, nəinki indiki rəhbərliklə. Bütün bunlar xalqın avtoritar rejimi devirmək səyi kimi izah oluna bilər. Bütün bu “ümumdünya sui-qəsd” nəzəriyyəsi soyuq müharibə dövrünün ritorikasından – hər şeyi xarici düşmənlərin hərəkəti ilə izah etməkdən başqa bir şey deyil.

Iranda olan təkcə nüvə problemi deyil

- Bəs indi Iranda nə baş verir? Siz yaxınsınız, bu ölkədəki situasiyanı daha yaxşı bilirsiniz. Elə təəssürat var ki, Iran fəal və şüurlu şəkildə dünya birliyi ilə münaqişəyə gedir, baxmayaraq ki, bunun ilk növbədə özü üçün fəlakətli nəticələri ola bilər.  
- Doğrusu, bizim üçün indi bu, əsas məsələdir. Orada nə baş verir, əslində, anlamaq çətindir. Iran hakimiyətinin rəsmi mövqeyi, dünya birliyinin Irana hamımızın bildiyi iradları var. Hər yeni gün bizi yeni münaqişəyə yaxınlaşdırır. Bu, bizi hamıdan çox narahat edir. Birincisi, Iran bizim müəyyən ümumi sərhədimiz olan yaxın qonşumuzdur. Ikincisi, orada on milyonlarla etnik azərbaycanlı yaşayır. Bizim çox güclü tarixi, mədəni və dini əlaqələrimiz var. Bir çox azərbaycanlılar Iranda baş verənlərə laqeyd deyil. Təəssüf ki, bizdən az şey asılıdır. Yaxşı olardı, Iran hakimiyyəti zavod və gizli obyektlərini açıb dünyaya göstərsin, sübut etsin ki, həqiqətən də nüvə silah yaratmaq niyyəti yoxdur. Əgər elə deyilsə, onda dərk etməlidir ki, belə niyyət Iranın maraqlarına ziddir. Çünki tamamilə aydındır ki, dünya Iranın atom bombasına sahib olmasına imkan verməyəcək. Iran xalqının xatirinə belə planlardan imtina etmək lazımdır. Üstəlik də Iranda olan təkcə nüvə problemi deyil. Biz 2009-cu ildə Iranda seçkilərin saxtalaşdırılmasının şahidi olmuşuq. Onda milyondan artıq insan küçələrə etiraz mitinqlərinə çıxdı. Başqa tərəfdən, Iran çoxmillətli ölkədir. Indiki rejim onlar üçün bərabər imkanlar yaratmır. Ona görə də bir çoxları, o cümlədən azərbaycanlılar bərabər hüquq və azadlıqlar tələb edir. Bu da çox ciddi problemdir.

Evimizdə demokratiya qurmaq ancaq bizim işimizdir

- Bizdə daima müxalifətin Dövlət Departamentinin və Qərbin hesabına dolanması ilə bağlı söhbətlər açılarkən ümumilikdə belə təəssürat yaranır ki, Qərb demokratik dəyərlərin müdafiəsindən çox, keçmiş SSRI respublikalarında stabilliyin olmamasında maraqlıdır. Siz xaricdən həmrəylik və dəstək his edirsiniz, yoxsa “suda boğulanın xilası” onun öz əlindədir?
- 2003-cü ildə bizdə kifayət qədər güclü müxalifət var idi. Biz seçkilərdə uğur və qələbəyə tam ümid edirdik. Ancaq o zaman, qəribə olsa da, Azərbaycanda marağı olan dünya liderləri (ABŞ, Rusiya, Türkiyə, Fransa) Ilham Əliyevi dəstəklədilər. Ancaq onların dəstəyi ilə hakimiyyət irsən atasından ona keçə bilərdi. 2005-ci ildə bizim müxalifət bloku parlament seçkilərində inamlı qələbə qazandı. Ancaq seçkilər tamamilə saxtalaşdırıldı. Əvvəl Avropa Şurasının Parlament Assambleyası bizi dəstəklədi, dörd gün bu məsələ AŞ PA-da müzakirə olundu, ancaq sonda biz məğlub olduq. Onda, hətta AŞ PA rəhbəri dedi ki, neft dollarları Avropa Şurasına yol tapdı. Qərb «stabilliyin» xatirinə tez-tez insan haqlarının pozulmasına, seçkilərin saxtalaşdırılmasına göz yumur. Bu, mənim bəzi dostlarımı hiddətləndirir. Ancaq kim deyir ki, Qərbdə bütün rəhbərlər idealistdir? Siyasətçilər ilk növbədə praqmatikdirlər. Onlar üçün birinci yerdə öz dövlətlərinin maraqları dayanır. Ondan sonra ümumbəşəri dəyərlər, başqa ölkələrdə demokratiya və sair. Ancaq Qərb cəmiyyətləri azaddır, orada kifayət qədər idealist də var.
Başqa ölkələrdən əhəmiyyətli dəstək gözləmək səhv olardı. Biz heç gözləmirik də. Biz açıq şəkildə deyirik: bizə öz prinsiplərimizlə yaşayıb, öz dəyərlərimizi qorumaq vacibdir. Bizə sizin köməyiniz lazım deyil. Ancaq əgər haradasa saxtalaşdırma baş verirsə, deməyin ki, seçkilər düzgün və ədalətli keçirilib. Yalan danışmayın, bu, bizə kifayət edir. Yəqin artıq çoxdandır xaricdən dəstəklə bağlı illüziyalarımızın olmaması yaxşılığa doğrudur. Evimizdə demokratiya qurmaq ancaq bizim işimizdir. Bizdən başqa heç kim bunu etməyəcək.

- Sizin daxili duyğularınıza görə, bizim mürəkkəb və həyəcanlı dünyamızdan nəyin qoxusu gəlir? Bahar və qızıl gül, yoxsa kükürd və barıt iyi?
- Hələlik bir şey aydındır: bu il çox çətin olacaq. Həm Azərbaycan, həm də Rusiya üçün. Ümid var ki, mütərəqqi tendensiyalar, vətəndaş fəallığı artacaq və hansısa nəticə əldə edə biləcək. Eyni zamanda ehtiyatlanma da var. Ancaq gəlin, yenə də nikbin olaq və gələcəyə ümidlə baxaq. Ümid edək ki, dünyanı idarə edən adamların barıtsız keçinmək üçün ağlı və məsuliyyəti kifayət edəcək.

“Azadlıq” qəzeti, 19 yanvar

Rusiyanın populyar “Argumentı nedeli” qəzetinə müsahibəm

Признать нарушение сразу нескольких статей Европейской конвенции по правам человека и выплатить компенсацию за необоснованное аннулирование депутатства четырем видным деятелям азербайджанской оппозиции принял решение Европейский суд по правам человека. Среди них – лидер Партии Народного фронта Азербайджана (ПНФА) Али Керимли, с которым встретился и побеседовал корреспондент “Аргументов.ру”.

- Как вы восприняли решение Европейского суда?

- Конечно, мы довольны этим решением, подтвердившим, что депутатских мандатов Центральная избирательная комиссия лишила нас в 2005 году незаконно и необоснованно. Хотя с размером выплат я, например, не согласен. Общая сумма включает компенсацию за неполученную депутатскую зарплату, моральный ущерб, судебные издержки. Всё это намного больше, чем 30 тысяч евро, которые присудил мне суд. Но сам факт признания нашей правоты – весьма отрадный.

- В последнее время в мире происходят события, которые сотрясают основы целого ряда государств. И толкуют их очень по-разному. Как вы полагаете, «Арабская весна», Ливия, Сирия, политический кризис после парламентских выборов в России — это звенья одной цепи?

- Безусловно. Это единый глобальный процесс, называемый демократизацией. Я никогда не разделял точку зрения, что какие-то народы заслуживают право жить в условиях демократии, а какие-то нет, потому что они еще еще к ней не готовы. Или, что у них свой особый путь развития. Демократия — ценность универсальная, присущая всему человечеству.

Еще задолго до «Арабской весны» я тщательно изучал опыт мирной борьбы за демократию латиноамериканских стран, Испании, Греции, Филиппин, и пришел к убеждению, что все народы когда-то обязательно избирают путь к демократии, и что ее можно достичь ненасильственным путем.

К сожалению, в арабских странах была жесткая диктатура и кровопролитий избежать не удалось. Но в России ситуация сильно отличается. Здесь тоже идет поворот к демократии, но общество больше готово к переменам, а власть, похоже, конструктивно реагирует на новые вызовы. Есть надежда, что перемены в России не приведут к насилию и серьезным общественным потрясениям.

У нас в Азербайджане в 2005 году после выборов тоже были большие митинги, но власть тогда без колебаний использовала все силы и средства для подавления оппозиции: войска, слезоточивый газ, водометы, резиновые дубинки. Тысячи людей были избиты. И меня очень радует, что в России ничего подобного не происходит, и, Бог даст, не произойдет. Видимо, российская элита, и даже сама власть тоже понимает, что стране нужны перемены. Значит, есть надежда на мирный процесс.

История знает много попыток что-то противопоставить демократии. Фашизм, коммунизм, военную диктатуру. Но еще никогда альтернативные пути не приводили ни к чему хорошему. В результате сейчас уже на официальном уровне никто не выступает против демократических ценностей. Однако теперь стали прибегать к оговоркам. Заговорили про национальную, суверенную и прочие варианты демократии.

Конечно, определенная специфика в разных странах есть. Но есть и азбука демократии. Выборы должны быть честными, СМИ должны быть свободными, суды должны быть независимыми, разделение ветвей властей и права меньшинств обеспечены. Без этого никакой демократии просто не может быть.

- Для отступления от демократических ценностей и процедур всегда можно найти оправдание. Спасение страны от развала, например. Или противодействие проискам внешних врагов, мечтающим ослабить страну и прибрать к рукам ее природные богатства. В таких условиях власть, якобы, вынуждена идти на определенный зажим демократии. Для кого-то это звучит убедительно. По крайней мере, у нас, в России.

- Такие объяснения не новы. В том числе и у нас. Многое наша власть объясняет тем, что мы до сих пор находимся фактически в состоянии войны с Арменией, и мы не можем позволить себе плюрализма и демократических свобод. Это не оригинально. Все авторитарные правители используют образ внешнего врага для сохранения власти и ужесточения режима.

В России сейчас ожило гражданское общество. Еще недавно само существование оппозиции, как серьезной политической силы, у вас не признавалось. Да и на самом деле оппозиции было почти не видно. Но, как показали последние митинги, в активную политическую жизнь в России массово включились не только традиционные оппозиционные силы, но и совершенно новые люди, так называемый средний класс, интеллектуальный уровень которого весьма высок.

Конечно, у властей есть силы и возможности затормозить процесс или отсрочить его на несколько лет. Но тогда давление со стороны общества усилится настолько, что можно столкнуться с реальной революционной ситуацией в стране. Это было бы грубой ошибкой.

То, что мы видим, это не причина, а следствие. Сейчас уже треть населения России имеет возможность свободно получать информацию через Интернет. Монополия власти на информацию разрушена. Кроме того, Россия все больше интегрируется в мировую экономику. Страну уже совершенно невозможно представить без тесных экономических связей с Западом, без технологий и инвестиций. Без них никакая модернизация не может быть проведена. Но для развития нормальных отношений и жить надо по общепринятым законам и нормам, разделяя общие ценности. Поэтому я уверен, что Россия все-таки пойдет путем реформ. Это диктуют интересы страны.

В то же время я с большим беспокойство отмечаю, что Россию как будто кто-то подталкивает к новой гонке вооружений. Если Россия снова втянется в это — она допустит большую ошибку. Во-первых, это заведомо проигранный путь. Во-вторых, на это будут впустую потрачены огромные ресурсы, которые могли бы пойти на повышение реального благосостояние народа. Никто не может угрожать России. Никто и не думает отобрать ее полезные ископаемые. Россия нужна миру в качестве хорошего партнера.

Россия – большая страна, имеющая огромный экономический потенциал, природные ископаемые, человеческие ресурсы, русский народ грамотный и талантливый. И если Россия выберет демократию, очень скоро она станет одной из самых развитых и уважаемых стран мира.

- Каково сейчас отношение к России здесь, в Азербайджане?

- У нас очень хорошая память о русском народе. Мы знаем и любим русскую историю, литературу, искусство, очень хорошо относимся к русским вообще. Но надо помнить и о том, что во время активной стадии войны между Арменией и Азербайджаном определенные политические круги в России сделали ставку на победу Армении. Это было сделано, чтобы впоследствии и саму Армению сделать заложницей ее так называемой «победы», и чтобы Азербайджан в будущем искал пути решения вопроса об оккупации части его территории через Россию. Это очень вредная и в конечном счете невыгодная политика. Несмотря на прекрасные связи между нашими народами на человеческом и культурном уровне, она оттолкнула многих простых азербайджанцев от России.

Решение проблемы — демократизация как России, так и Азербайджана. Новые люди и новые подходы несомненно решат все эти проблемы. Россия — наш сосед, Россия была и будет нашим другом.

- Вернемся еще раз к «Арабской весне». Не кажется ли вам, что та же Ливия сильно выпадает из общего контекста? И если в Тунисе или Египте свою судьбы решали сами граждане этих стран, то в Ливии речь шла и об откровенном иностранном вмешательстве. Это дало основания многим говорить о некой «мировой закулисе», о Госдепе, который финансирует и организует все эти якобы народные движения.

- У нас государственная пропаганда тоже объясняет все эти процессы вмешательством определенных кругов Запада. Единственное, что они не в состоянии объяснить, это каким образом Западу удается выгнать на улицы сотни тысяч людей, которые реально рискуют жизнью и сознательно идут под пули? Какими деньгами это можно было бы купить? В Сирии погибли уже более пяти тысяч человек, абсолютное большинство из которых — мирное население, которое знает об опасности, но сознательно выходит на митинги, требуя смещения режима Асада. Вы хотите сказать, что они делают это за деньги какой-то другой страны?!

Люди осознанно идут на смерть только в двух случаях. Или за родину, или за свою честь, за право на свободу.

В Ливии в первые дни были совершенно мирные демонстрации в Бенгази. И что предпринял Каддафи? Он сразу же отдал приказ местному гарнизону использовать оружие против демонстрантов. Но после первых же столкновений гарнизон перешел на сторону демонстрантов. Так началась гражданская война, в которой Каддафи не задумываясь начал использовать против своего народа и танки, и самолеты. Весь мир был поставлен перед выбором: позволить одному не вполне адекватному тирану залить страну кровью мирного населения, или нет. И выбор был сделан.

Кстати, сегодня очень многие недовольны позицией ООН, которая не предпринимает никаких конкретных шагов, чтобы остановить кровопролитие в Сирии. Официальный Азербайджан, как и Россия, фактически поддерживает Башара Асада. Это можно понять, но с  этим трудно смириться. Почему сирийский народ не имеет права свободно избрать свое правительство? И почему те, кто поддерживает нынешний режим в Сирии, ассоциируют свое будущее именно с Асадом?

Если за всем видеть заговор и все оценивать конкретными выгодами, очень трудно понять, к примеру, что получили те же США и вообще Запад от революции в Египте, где был свергнут вполне прозападный Мубарак, который был преданным союзником США и Израиля, а сейчас к власти приходят люди, мягко говоря, куда менее прозападного толка. Или в Ливии, где отношения с Каддафи было строить намного проще, чем с нынешним руководством. Все это невозможно объяснить иначе, как стремлением самого народа свергнуть авторитарный режим. И лишь потом администрация США, адекватно оценив развитие ситуации, адаптировала свою политику к новым реалиям.

Вся эта теория мирового заговора — не более, чем риторика времен «холодной войны». Объяснения всего действиями внешних врагов.

- А что сейчас происходит в Иране? Вы ближе, вы лучше знаете ситуацию в этой стране. Такое впечатление, что Иран сознательно и активно идет на конфликт с мировым сообществом, хотя это грозит катастрофическими последствиями в первую очередь ему самому. 

- Честно говоря, для нас это сейчас основная забота. Что там происходит – на самом деле трудно понять и нам. Есть официальная позиция властей Ирана, есть претензии мирового сообщества к Ирану, которые мы все знаем. И каждый новый день сейчас приближает нас к конфликту. Нас это беспокоит больше, чем кого бы то ни было. Во-первых, Иран наш близкий сосед, с которым мы имеем протяженную общую границу. Во-вторых, там живут десятки миллионов этнических азербайджанцев. У нас очень сильные исторические, культурные и религиозные связи. Очень многим азербайджанцам небезразлично, что сейчас происходит в Иране. К сожалению, от нас сейчас зависит очень мало.

Было бы очень хорошо, если бы иранские власти открыли все свои разработки, заводы и секретные объекты и доказали миру, что они действительно не имеют намерения создать ядерное оружие. Но если это не так, то им следует осознать, что такое желание противоречит иранским интересам, поскольку совершенно ясно: мир не допустит, чтобы Иран имел атомную бомбу.  Нужно отказаться от этих планов ради самого иранского народа.

К тому же, в Иране есть не только ядерная проблема. Мы были свидетелями фальсификации выборов 2009 года в Иране. Тогда на улицы с митингами протеста вышли более миллиона человек. Плюс межнациональные отношения. Иран страна многонациональная. И нынешний режим не обеспечивает равные возможности для них. Поэтому очень многие, в том числе азербайджанцы, требуют равных прав и свобод. И это тоже очень серьезная проблема.

- В то время, как у нас постоянно заводят разговоры о том, что вся оппозиция находится на содержании у Госдепа и Запада в целом, иногда складывается впечатление, что сам Запад куда больше заинтересован в стабильности в странах бывшего СССР, чем в отстаивании демократических ценностей. Чувствуете ли вы солидарность и поддержку за рубежом, или «спасение утопающих — дело рук самих утопающих»?

- В 2003 году у нас была довольно сильная оппозиция. Мы вполне могли рассчитывать на успех и победу на выборах. Но тогда, как ни странно, все мировые лидеры, имеющие интересы в Азербайджане (и США, и Россия, и Турция, и Франция) поддержали Ильхама Алиева. Только с их поддержкой он смог наследовать власть от своего отца.

В 2005 году наш оппозиционный блок уверенно победил на парламентских выборах. Но выборы были полностью фальсифицированы. Сначала нас поддержала Парламентская ассамблея Совета Европы, четыре дня этот вопрос обсуждался в ПАСЕ, но в конце концов мы проиграли. Тогда глава ПАСЕ даже сказал, что нефтедоллары нашли путь и к Совету Европы.

Запад очень часто закрывает глаза и на нарушение прав человека, и на фальсификации выборов ради так называемой «стабильности». Это возмущает многих моих товарищей. Но кто вам сказал, что на Западе все руководители идеалисты? Политики прежде всего прагматики. На первом плане для них интересы их собственных государств. И уже потом общечеловеческие ценности, демократия в других странах и так далее. Однако на Западе свободное общество, и там достаточно и идеалистов. Самую существенную поддержку мы чувствуем от СМИ. Не от политиков, не от депутатов, а именно от журналистов, от неправительственных организаций.

Было бы ошибкой ожидать существенной поддержки от других стран. Мы ее и не ждем. Мы открыто говорим — для нас достаточно, чтобы вы жили своими же принципами и придерживались своих ценностей. Нам не нужна ваша помощь. Но если где-то происходит фальсификация, не говорите, что выборы прошли честно и справедливо. Не лгите — и этого для нас будет достаточно.

Наверное, это к лучшему, что у нас давно уже нет иллюзий на поддержку из-за рубежа. Построить демократию у нас дома — это только наше дело. Никто кроме нас это не сделает.

 - По вашим внутренним ощущениям — чем сильнее пахнет сейчас в нашем непростом и тревожном мире: весной и розами, или серой и порохом?

- Пока ясно одно: этот год будет очень трудным. И для Азербайджана, и для России. Есть надежда, что прогрессивные тенденции, гражданская активность будет нарастать и даже сможет достичь какого-то результата. Одновременно есть и опасения… Давайте все же будем оптимистами и будем смотреть в будущее с надеждой! И надеяться на то, что у людей, которые правят миром, хватит ума и ответственности, чтобы обойтись без пороха.

İP-in 8 yanvar sessiyasındakı çıxışım Türkiyə mediasında – haberx.com

həmçinin: ABHaber.com; haber1.com

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi lideri Ali Kerimli, Azerbaycan yönetiminin Fransa’nın geçirdiği yasa tasarısı karşısındaki sessizliğine dikkat çekiyor: “Ne zamana kadar Karabağ’ın, Azerbaycan’ın, Türkiye’nin stratejik çıkarları verilen bir onur madalyasının gölgesinde kalacak?”.

Cahit Kılıç’ın çeviri haberi şöyle:

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi lideri Paris’e ve Bakü yönetimine ağır eleştiriler yöneltti.

Ali Kerimli Fransa`nın sözde Ermeni soykırım yasa tasarısına çok ağır tepki gösterdi…

“Bu yasa tasarısı kabul olunursa, gelecekte Fransa şirketlerinin Azerbaycan’da milyarlar kazanması mümkün olmayacaktır.”

“Ne zamana kadar Karabağ’ın, Azerbaycan’ın, ve Türkiye’nin strateji çıkarları bir madalyanın (Paris yönetimince İlham Aliyev’in eşine verilen onur ödülü kastediliyor.C.K.) esiri olacak?!”

AHCP başkanı Ali Kerimli Azerbaycan muhalifetinin ve “vatandaş cemiyeti” üyelerinin toplandığı İctimai Palata`da (Sosyal Meclis) yaptığı konuşmasında Fransa`nın sözde Ermeni soykırımını inkâr edenlere cezayı öngören yasa tasarısını kabul etmek isteğini eleştirmiş, aynı zamanda Azerbaycan hükumetini buna seyirci kaldığı için kınamıştır.

Fransa`nın yanlışı

Ali Kerimli: “Önemli bir mesele hakkında konuşmak istiyorum. Konumuz Fransa`da sözde Ermeni soykırımı ile bağlı kabul edilen, bu, büyük Fransız halkına da yakışmayan bir yasa tasarısıdır. Bu yasa tasarısının senatoda onaylanması, her ne kadar absürd gibi gözükse de, Ermeni soykırımına inanmayanların  yargılanması, büyük miktarda para cezasına çarptırılması demektir. Bu, düşünce ve ifade özğürlüğüne karşı, Fransa toplumunu geri götüren bir adımdır.

Biz Fransa`yı her zaman kendimize dost görmek istiyoruz. Bizim İctimai Palata olarak hedefimiz Avrupa Birliği’ne üye olmak. AB standartlarına uygun ıslahatlar yapmak istiyoruz ve tabiî, onun da farkındayız ki, AB’nin en önemli ayaklarından biri Fransa’dır. Ama Fransa da, böyle aptalca bir yasayla yanlışa düşmemelidir.

Aynı zamanda Azerbaycan hükûmeti de kendi suskunluğu ile Fransa hükûmetinin bu yanlışına ortak olmamalıdır. Neden Azerbaycan hükûmeti susuyor? Bu yasa tasarısı kabul edildikten sonra Azerbaycanlılar ne yapacaklar? İlham Aliyev gitmeyecek mi Fransa’ya? Gideceği takdirde ne yapacak? Kabul edecek mi zaten olmayan bir şeyi? Sorumluluktan korkarak sözde soykırımı itiraf mı edecek?

İlham Aliyev’e sesleniş

Hükûmet bir şey yapmıyorsa, yapmasın. Bizim bu konuda tutumumuz gayet  açık olmalıdır. Biz her zaman kardeş Türkiye ile beraber olmaktan yanayız. Ama açık itiraf etmeliyiz, bizim bu meseledeki tutumumuz yalnızca kardeş Türkiye adına da değil. Bu karar öncelikle, Azerbaycan’ın çıkarlarına da yönelmiştir. Eğer bu yasa tasarısı kabul edilirse, Fransa Minsk Gurubunda nasıl eşbaşkanlık yapacak, bize nasıl barış getirecek? Fransa nasıl tarafsız olacak, böyle bir yasadan sonra nasıl biz onlara güvenebiliriz? Ona göre de biz açık olarak çağrı da bulunmalayız ki, Fransa halkı da, politikacıları da bilsinler ve dikate alsınlar ki: Eğer Azerbaycan’ın, Karabağ’ın, Türkiye’nin çıkarlarına karşı olan bu yasa tasarısı kabul olunursa, gelecekte Fransa şirketlerinin Azerbaycan’da milyarlar kazanması mümkün olmayacaktır. Ayrıca, eğer yasa tasarısı kabul olunursa, Minsk Gurubunda Fransa’nın tarafsız eşbaşkanlığı da mümkün olmayacaktır. Ve burdan İlham Aliyev’e sesleniyorum: Ne zamana kadar Karabağ’ın, Azerbaycan’ın, Türkiye’nin strateji çıkarları verilen bir onur madalyasının gölgesinde kalacak?

Avrupa Birliği’ne Tavizsiz Giriş

Biz hepimiz duyduk ki, siyaset öncelikle bir taktik savaşıdır, ustalıkla sergilenen diplomasiyi sever. Ama inanınız ki, bunu tam samimiyetimle söylüyorum, prensipleri olmayan, değerler üzerinde kurulmayan manevralar da, diplomasi de hiç kimseye yarar getirmez. Biz Avrupalı muhataplarımıza karşı her zaman açık olmalıyız. Bizim yolumuz, Avrupa Birliğine entegrasyon yoludur, ama biz Avrupa’ya millî kimliğmizle, millî tarihimizle, dinî inancımızla gurur duyarak gitmek istiyoruz, onları kurban vermek pahasına Avrupalılaşmak istemiyoruz…

İP-in 8 yanvar sessiyasındakı çıxışım Türkiyə mediasında: Kafkassam (Qafqaz Strateji Araşdırmalar Mərkəzi)

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi (AXCP) Genel Başkanı Ali Kerimli, İctimai Palata’nın 2012 yılının ilk toplantısında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e ağır eleştiriler getirdi.
AXCP lideri Kerimli, İcimai Palata’nın 8 Ocak oturumunda geniş ve ciddi ilgi uyandıran çıkşlar yaptı. Alkışlar karşılanan Kerimli, İctimai Palata’nın Aralık 2011′de yapılan son oturumdan bu yana gelişen ciddi hadiselere değinerek, hem demokratik kamplaşmaya, hem Azerbaycan hakimiyetine, hem de uluslararası birliğe önemli mesajlar verdi.

Kerimli, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e tenkitlerde bulunarak, son yaptığı af genelgesini, “Bu genelge gösterdi ki, siyasi tutsaklar uzun süre hapiste kalması, doğrudan Aliyev’den kaynaklanmaktadır.” dedi. Fransa parlamentosunda sözde Ermeni soykırımını inkar edenlere ceza öngören yasayla ilgili de konuşan AXCP lideri, “Devlet Başkanı İLham Aliyev’e sesleniyorum. Ne zamana kadar Karabağ’ın, Azerbaycan’ın, Türkiye’nin çıkarları bir madalyanın ipoteğinde kalacak?” diye sordu.

İşte Kerimli’nin konuşmasından satır başları:

Arap Baharı, Rusya Kışı

Bugünkü oturum öyle bir devre denk geliyor ki, 2012 yılı artık yeni eğilimler yaratıyor. Biz dünya tarihine diktarorları, tiranlar yıkan yıl olarak 2011 yılını gördük ve 2012 yılı yeniden gösterdi ki değişiklikler devam edecektir. “Arap baharı” ile başlayan süreç “Rusya kışı” ile devam etmektedir. Artık demokratik süreçler Bağımsız Devletler Topluğu (BDT) mekanına ulaşmış.

Biz büyük ve güçlü komşumuzun – Rusya’nın demokratiklesini de istiyoruz. Düşünüyoruz, Rusya’nın demokratikleşmesi hem Azerbaycan’ın, hem BDT mekanının demokratikleşmesine neden veren olaydır. Biz İctimai Palata olarak Rusya’nın demokratikleşmesi için çalışan güçlerle hemfikir olduğumuzu ifade ediyoruz.

İlham Aliyev’in doğrudan sorumluluğu

Ne yazık ki, geçen yılın sonunda Azerbaycan toplumunun umutla beklediği af fermanı yeniden bu umutların kırılmasına yol açtı. İlham Aliyev bir kez daha ispat etti ki, siyasi tutukluları daha uzun süre cezaevinde tutmak doğrudan onun girişimidir. Hatta iktidar temsilcileri olan kişiler de bu af fermanı ile nihayet, siyasi tutuklu sorununun çözülmesine taraftar olduklarını beyan ettikleri halde, sonuçta biz vicdan tutukluların sadece birinin özgür olduğunu gördük. Diğerleri yeni yılı cezaevinde karşıladılar.

Bu durum yeni bir durum yaratıyor. Siyasi tutuklu sorunu bizim için en önemli işlerden biri ve birincisi oldu. Ama düşünüyorum, İctimai Palata içten silkinip karar vermelidir ki, bu mesele artık bizim her günlük işimiz olmalıdır. Bir numaralı işimiz de yok, günlük işimiz. İşte bu toplantıdan sonra sivil toplumun en çeşitli yapılarını toplayıp, siyasi tutuklu sorununa daha ciddi nasıl tepki verebileceğimizi müzakere etmeliyiz. Biz bu amaçla çok çeşitli kitle gösteriler geçirmeliyiz. Vicdan Mahpusları azad etmek bizim en önemli önceliğimiz olmalıdır.

Refik Taginin katli

İctimai Palata son oturumundan beri geçen sürede haincesine katledilmiş Rafiq Tagi’nin kırk töreni oldu. Artık bu katlin iki ayı tamamlandı, ama onun üstü açılmıyor. Aksine toplum narathattır ki, cinayetin örtbas edilme eğilimi var.

Biz İctimai Palata olarak Azerbaycan yönetiminin bu katle göre sorumluluğunun gündemden düşmesine izin vermeyeceğiz. Düşünüyorum, burada bu katlin üstünün açılmasını gerektiren çok açık, kesin bir tutum ortaya koymalıyız. Azerbaycan toplumu asıl katilleri görmek istiyor. Onlar sorumluluk altına olunmalıdır. Bu şimdi baş vermese de, yarın bunu hayata geçirmeliyiz.

Fransa’nın yanlışı

Bir önemli konu etrafında konuşmak istiyorum. Konu Fransa’da uydurma Ermeni soykırımıyla ilgili kabul edilen, büyük Fransız halkına da yakışmayan kanundur. Bu yasanın Senato’da onaylanması, ne kadar absürd görünse de, Ermeni soykırımına inanmayanların yargılanması, yüklü miktarda para cezası demektir. Bu, fikir ve ifade özgürlüğüne karşı, Fransa toplumunu geriye atan adımdır.

Biz Fransa’yı hep kendimize dost görmek istedik. Biz İctimai Plata olarak Avrupa Birliği’ne üye olmayı hedeflemişizdir. AB standartlarına uygun reformlar yapmak istiyoruz ve tabii, onun da farkındayız ki, AB’nin sütunlarından biri Fransa’dır. Ama Fransa da böyle hataya düşmemelidir.

Aynı zamanda Azerbaycan iktidarı da kendi suskunluğu ile Fransa hakimiyetini bu yanlışa sevk etmemelidir. Neden Azerbaycan yönetimi susuyor? Bu yasa kabul edildikten sonra Azeriler ne yapacaklar? İlham Aliyev gitmeyecek mi Fransa’ya? Gideceği takdirde ne yapacak? Kabul mu edecek olmayan bir şeyi? Sorumluluktan korkup sözde soykırım itiraf mı edecek?

İlham Aliyev’e sesleniş

Hükümet hiçbir şey yapmıyorsa, yapmasın. Bizim tutumumuz açık olmalıdır. Biz her zaman kardeş Türkiye ile beraber olmadan yanayız. Ama açıkca itiraf etmeliyiz ki, bizim bu konudaki tutumumuz sadece ve sadece kardeş Türkiye adına da değil. Bu karar öncelikle Azerbaycan’ın çıkarlarına yöneliktir. Bu yasa kabul edilirse Fransa Minsk Grubu’nda nasıl eşbaşkan olacak, bize nasıl barış getirebilecek? Fransa nasıl tarafsız olacak, nasıl biz ona inanabileceğiz? Bu nedenle biz açıkça müracaat etmeliyiz ki, Fransa halkı da, siyasetçliləri de bilsinler ve dikkate alsınlar: Eğer Azerbaycan’ın, Karabağ’ın, Türkiye’nin çıkarlarına yönelik bu yasa kabul edilirse, gelecekte Fransa şirketlerinin Azerbaycan’da milyarlar kazanması mümkün olmayacaktır. Kanun olursa, Minsk Grubu’nda Fransa’nın tarafsız eşbaşkanlığı mümkün olmayacaktır. Ve burdan İlham Aliyev’e seslenip söyleyeyim ne kadar Karabağ’ın, Azerbaycan, Türkiye’nin stratejik çıkarları bir madalyanın ipoteğinde rehin kalacak?

Avrupa Birliği’ne Kurbansız

Biz hepimiz duymuşuzdur ki, siyaset taktik yürüyüşleri, diplomasiyi sever. Ama inanın, tam samimiyetimle söylüyorum, ilkeleri olmayan, değerler üzerinde önleyici manevralar da, diplomasi de hiç kimseye fayda etmez. Biz Avrupalı ​​tarafdaşlarımızla açık olmalıyız. Bizim yolumuz AB ye entegrasyon yoludur, ama biz Avrupa’ya milli kimliğimizle, milli tarihimizle, dini inancımızla gurur duyarak gitmek istiyoruz, onları kurban vermek pahasına Avrupalılaşmak istemiyoruz.

“Halkiçin halkla”

2011 yılının bir sonucunu da sizlerle paylaşmak istiyorum. 2011 yılına kadar Azerbaycan’dan bir illustrasyon vardı, kırgın insanlar düşünüyorlardı ki, muhalifetteki güçler bir araya gelip etkin mücadeleye başlasa, özgürlüklerin önü açılacak, değişiklikler olacak. Geçen yıldan muhalif kuvvetlerin temel birimi bir araya geldi. Etkin, özverili mücadeleye baş vuruldu. Yüzlerce insan tutuklandı, onların 17 tanesi bugün de hapishanede, ama bu yetmedi. İşte 2012 yılının faaliyet programını bunun üzerinde inşa etmeliyiz ki, sadece muhalefetin birliği, etkinliği yetmez, halkın toplu sürece katılması gerekir.

Biz halk için mücadele ediyoruz, ama bizim dövizimiz “Halk yarar halksız” olamaz. Dövizimiz “Halk için halkla birlikte” olmalıdır. Ve bizim bu yıl esas faaliyet yönümüz halkın en geniş spektrini bu mücadeleye dahil etmekle olmalıdır. 2012 – yılını halkımızın büyük çoğunluğu büyük umut yılı olarak kabul etti. Bu yıl mücadele vaat ediyor. Hepimiz çalşmalıyız ki, İcitmai Palata’nın temel amaçlarından olalım. Olağanüstü parlamento seçimlerinin yapılmasını, ülkede köklü değişiklerin hayata geçmesini esas önceliğe çevirmeyi bilmeliyiz.

İcitmnai Palata’nın müttefik gördükleri

Azerbaycan toplumu 2011 yılında hayli şekilde teşkilâtlanıp. Muhalefetten dışında da bazı güçler kendi konumlarını ifade etmeye başladı. Ama bazen şaşırtıcı fikirler seslendiriliyor. Güya Azerbaycan toplumunda yeni güçlerin siyaset meydanına gelmesi, birilerini – burdakileri işaret ederek – rahatsız ediyor. Tam ve açık şekilde İctimai Palata adına beyan ediyorum: Azerbaycan’da daha çok, yeni güçler adalet uğurunda mücadeleye, bu rejime karşı mücadeleye koşulsun. Biz bu mücadeleye katılmış Azerbaycan aydınlarına, gençlerine, sivil toplumuna, blogcularına her zaman destek verdik. Bundan sonra da onlara manevi, siyasi destek vereceğiz. Azerbaycan’da köklü değişiklikler için mücadele eden herkesi kendimize müttefik, arkadaş biliyoruz ve onların hepsini köklü değişiklikler uğurunda mücadeleye səsləyirik.

İctimai Palata’ya rakip olamayacaklar

Bazı iktidara yakın medya tarafından bile gündeme getiriliyor ki, filan yerde İctimai Palata’ya alternatif yaratılıyor. Bu konuda da açık fikrimi ifade etmek istiyorum. İctimai Palata’ya alternatif ortaya çıkmayacak, çıkabilmeyecek de. O yüzden yok ki, ben ülkenin bütün ilerici, demokratik güçlerinin burda olduğunu iddia ediyorum. Hayır. Basit dolayısıyla İctimai Palata’ya alternatif yaranmayacak: Eğer o güçler rejimle adalet, özgürlük adına mücadele aparacaklarsa, biz onlara elimizi uzatacağız. Bize ilişkilerinden bağımsız olarak, hakimiyetle ciddi, samimi mücadele aparanlarla dil bulacağız, kompramis elde edeceğiz. Çünkü bizim için Azerbaycan’ın kurtuluşu bir numaralı konudur. Samimi olarak kim mücadele meydanına atılacaksa, halkımız da, biz de göreceğiz ve onlarla rakip yok, müttefik olacağız. Yok eğer kimse, çeşitli yollarla hükümet senaryolarında rol alıp oyun oynayacaksa, bu, geçmeyecek. Toplum artık muhalefetle muhalefet rolü oynayanları iyi seçer.

365 günün 365′inde de…

İctimai Palata iktidarın ciddi alternatifi, köklü değişiklikler burda olanların misyonudur. Biz bunu gerçekleştirmek için ülkemizi birliğine getirmeliyiz. Değişiklikler burda esas fikir olmalıdır. En muhltelif formatlı tartışmalarla değişiklikler fikrini arka plana geçirmek girişimlerine yol vermemeliyiz. Azerbaycan’da 365 günün 365-de de gündemde bir konu olmalıdır: ezilen, soyulan, zulüm edilen bu halkın seferber olup rejimden kurtulması. Bu konuyu gündemin 2. bənd meselesine çevirmek isteyen herkes, hangi bacı, kardeşimiz olursa olsun, bizim təpkimizlə yüzleşmeli. Hiç kimseye izin vermeyeceğiz ki, herhangi teorik mülahazaları, olmayan, şişirdilən tehlikeleri rejimle mücadelenin önüne geçirsin.

Dünya tecrübesinin öğrettikleri

Bütün dünya tecrübesi gösteriyor ki, Azerbaycan gibi otoriter rejimlerden kurtuluşun bir yolu var: ideolojik tutumundan – milliyetçi, dindar, solcu, ateist, sağcı olmağından bakılmaksızın demokrasi ve özgürlük istiyorsan, değişiklikler için bir sırada yer almalıdır. O değişiklikleri gerçəkləşdirəndən sonra herkesin hakkı korunacak, herkesin hakkı sağlanacak.

Biz Sosyal Daire olarak çok açık bir şekilde beyan ediyoruz: Azerbaycan dövlətçiliyinə sadık güçler. Bizim için bu devletin kurucularının kaldırdığı o bayrak kutsaldır. Bizim ideolojik təməlimiz o bayrakta yer alıyor. Biz o bayrakta olan milli şüurumuzu, milli benliğimizi ifade eden değerlere, bizim dini inancımıza, islam kimliyimizə, çağdaş devlet kurmak istəklərlərimizə sadakatli. Biz hiç kimsenin başkalarına karşı hoşgörüsüzlük ortamı yaratmasına kayıtsız kalamayız. Herkesin bu ülkede eleştirmek ve kendi düşüncelerini tebliğ imkanı olmalıdır. Ama kimseye kendi konumuna göre, tuttuğu ideyaya, beğendiği eqideye göre hoşgörüsüzlük ortamı yaratılmamalıdır.

Herkesin hakkını teminat, inancına saygı …

Bizim kurmak istediğimiz devlette herkesin hakları sağlanmalıdır. Ateistin kendi istediği gibi yaşayıp, kendi görüşünü ifade etme özgürlüğü sağlanmalıdır. Bırakın islam dinine tapanların, başka din mensuplarının da hepsinin hak ve özgürlükleri sağlanmalıdır. Herkesin inancına saygı tabidir ve herkes de bilmelidir ki, Azerbaycan halkının mutlaka çoğunluğu Müslüman’dır, islam dinine benimsediler.

Ayrı ayrı adamların hareketleri eleştiri ve analiz edilebilir, ama tamamen eksiklik kompleksi yaratan hareketleri doğru olarak eləmirik. Biz çağdaş, modern hukuk devleti kurmak iddiasında olan kuvvettir, ama aynı zamanda ne tarihimizden, ne de milli ve dini kimliğimizden utanmıyoruz, aksine onlarla gurur duyuyoruz.

AXCP sədrindən İlham Əliyevə ağır suallar (“Azadlıq” qəzeti)

“Biz avropaya milli kimliyimizlə, tariximizlə, dini inancımızla qürur duyaraq getmək istəyirik, onları qurban vermək bahasına yox”

AXCP sədri Əli Kərimi İctimai Palatanın 8 yanvar sessiyasında geniş və ciddi maraq doğuran çıxış etdi. Alqışlarla qarşılanan çıxışında AXCP sədri İctimai Palatanın 2011-ci ilin dekabrında keçirilmiş sonuncu sessiyasından bəri yaşanan bir sıra hadisələrə toxundu, həm demokratik düşərgəyə, həm Azərbaycan hakimiyyətinə, həm də beynəlxalq birliyə mühüm mesajlar ünvanladı.

Çıxışdan seçmələr:

“Ərəb baharı”, “Rusiya qışı”

Dünya tarixinə “diktatorları, tiranları yıxan il” kimi düşən 2011-ci illə xüdahafizləşdik və 2012-ci il yenidən anons etdi ki, dəyişikliklər davam edəcək. “Ərəb baharı” ilə başlayan proses “Rusiya qışı” ilə davam etməkdədir. Artıq demokratik proseslər MDB məkanına gəlib çatıb. Biz böyük və güclü qonşumuzun – Rusiyanın demokratikləşməsində maraqlıyıq. Hesab edirik, Rusiyanın demokratikləşməsi həm Azərbaycanın, həm MDB məkanının demokratikləşməsinə töhfə verən hadisədir. Biz Ictimai Palata olaraq, Rusiyanın demokratikləşməsi üçün çalışan qüvvələrlə həmrəy olduğumuzu ifadə edirik.

Ilham Əliyevin məsuliyyəti

Təəssüf ki, ötən ilin sonunda Azərbaycan cəmiyyətinin ümidlə gözlədiyi əfv fərmanı yenidən bu ümidlərin qırılmasına gətirib çıxardı. Ilham Əliyev növbəti dəfə sübut elədi ki, siyasi məhbusları daha uzun müddətə həbsxanada saxlamaq bilavasitə onun təşəbbüsüdür. Hətta hakimiyyət nümayəndələri olan adamlar da bu əfv fərmanı ilə nəhayət, siyasi məhbus probleminin həllinin tərəfdarı olduqlarını bəyan etdikləri halda, son nəticədə biz vicdan məhbuslarından birinin azad edildiyini gördük. Digərləri yeni ili həbsxanada qarşılamalı oldular.
Bu hal yeni bir situasiya yaradır. Siyasi məhbus problemi bizim üçün ən önəmli işlərdən biridir. Amma hesab edirəm, Ictimai Palata daxildən silkələnib qərar verməlidir ki, bu məsələ artıq bizim gündəlik işimiz olmalıdır. Bir nömrəli işimiz də yox, günlük işimiz. Elə bu sessiyadan sonra vətəndaş cəmiyyətinin ən müxtəlif strukturlarını toplayıb, siyasi məhbus probleminə daha ciddi necə təpki verə biləcəyimizi müzakirə etməliyik. Bu məqsədlə ən müxtəlif kütləvi aksiyalar keçirməliyik. Vicdan məhbuslarını azad etmək bizim ən ümdə prioritetimiz olmalıdır.

Rafiq Tağının qətli

Ictimai Palatanın axırıncı sessiyasından bəri ötən müddətdə, xaincəsinə qətlə yetirilmiş Rafiq Tağının 40 mərasimi də oldu. Artıq bu qətlin iki ayı tamam olur, amma onun üstü açılmır. Əksinə, cəmiyyət narahatdır ki, cinayətin ört-basdır edilməsi prosesi gedir.
Bu qətl baş verən kimi, Ictimai Palata prinsipial mövqeyini bildirərək, onu azad sözə, ölkənin demokratik qüvvələrinin birliyinə qarşı addım kimi kəskin pislədi. Qətllə bağlı bir çox versiyaların ola biləcəyini ifadə etdik. Amma çox təəssüf ki, bəzən ictimai diskussiyalarda o versiyalardan ancaq birinin üzərində dayanılır, digər versiyalar arxa plana keçirilir. Azərbaycan hakimiyyəti də bundan – öz məsuliyyətinin arxa plana keçirilməsindən çox məmnundur.
Biz Ictimai Palata olaraq, bu qətlə görə Azərbaycan hakimiyyətinin məsuliyyətinin gündəmdən düşməsinə imkan verməyəcəyik. Burada bu qətlin üstünün açılmasını tələb edən çox açıq, birmənalı mövqe ortaya qoymalıyıq. Azərbaycan cəmiyyəti əsl qatilləri görmək istəyir. Onlar məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Bu, indi baş verməsə də, sabah bunu həyata keçirməliyik.

Fransanın yanlışı

Daha bir mühüm məsələdən danışmaq istəyirəm. Söhbət Fransada uydurma erməni soyqırımıyla bağlı qəbul edilən, fransız xalqına da yaraşmayan qanundan gedir. Bu qanunun Senatda təsdiqlənməsi, nə qədər absurd görünsə də, “erməni soyqırımı”na inanmayanların mühakimə olunması, külli miqdarda cərimələnməsi deməkdir. Bu, fikir və ifadə azadlığına qarşı, eyni zamanda, Fransa cəmiyyətini geriyə atan addımdır.
Biz Ictimai Palata olaraq Avropa Birliyinə üzvlüyü hədəfləmişik. Təbii, onun da fərqindəyik ki, Avropa Birliyinin sütunlarından biri Fransadır. Amma Fransa da belə səhvə yol verməməlidir. Eyni zamanda, Azərbaycan hakimiyyəti də öz susqunluğu ilə Fransa hakimiyyətini bu yanlışa sövq etməməlidir. Azərbaycan hakimiyyəti niyə susur? Bu qanun qəbul ediləndən sonra azərbaycanlılar nə edəcəklər? Ilham Əliyev getməyəcəkmi Fransaya? Gedəcəyi təqdirdə nə edəcək? Qəbul edəcəkmi olmayan bir şeyi? Məsuliyyətdən qorxub qondarma soyqırımı etirafmı edəcək?

Ilham Əliyevə səsləniş

Hökumət heç nə etmirsə, etməsin. Bizim mövqeyimiz aydın olmalıdır. Biz hər zaman qardaş Türkiyə ilə birgə olmağın tərəfdarıyıq. Amma açıq etiraf etməliyik, bizim bu məsələdəki mövqeyimiz yalnız və yalnız qardaş Türkiyə naminə də deyil. Bu qərar ilk növbədə Azərbaycanın maraqlarına yönəlib. Bu qanun qəbul edilsə, Fransa Minsk Qrupunda necə həmsədr olacaq, bizə necə sülh gətirə biləcək? Fransa necə tərəfsiz olacaq, necə biz ona inana biləcəyik? Ona görə də biz aydın şəkildə müraciət etməliyik ki, Fransa xalqı da, siyasətçiləri də bilsinlər və nəzərə alsınlar: əgər Azərbaycanın, Qarabağın, Türkiyənin maraqlarına qarşı yönəlmiş bu qanun qəbul olunarsa, gələcəkdə Fransa şirkətlərinin Azərbaycanda milyardlar qazanması mümkün olmayacaq. Qanun qəbul olunarsa, Minsk Qrupunda Fransanın tərəfsiz həmsədrliyi mümkün olmayacaq. Və burdan Ilham Əliyevə səslənib deyirəm: nə vaxta qədər Qarabağın, Azərbaycanın, Türkiyənin strateji maraqları bir medalın girovluğunda qalacaq?!

Avropa Birliyinə qurbansız…

Biz hamımız eşitmişik ki, siyasət taktiki gedişləri, diplomatiyanı sevər. Tam səmimiyyətimlə deyirəm, prinsipləri olmayan, dəyərlər üzərində qurulmayan manevrlər də, diplomatiya da heç kimə fayda verə biməz. Biz avropalı tərəfdaşlarımızla açıq olmalıyıq. Bizim yolumuz Avropa Birliyinə inteqrasiya yoludur, amma biz Avropaya milli kimliyimizlə, milli tariximizlə, dini inancımızla qürur duyaraq getmək istəyirik, onları qurban vermək bahasına avropalaşmaq istəmirik.

Xalq üçün xalqla!

2011-ci ilə qədər Azərbaycanda bir illüziya vardı, narazı insanlar düşünürdülər ki, müxalifətdəki qüvvələr bir araya gəlib fəal mübarizəyə başlasa, azadlıqların önü açılacaq, dəyişikliklər baş verəcək. Ötən ildən müxalif qüvvələrin əsas özəyi bir araya gəldi. Fəal, fədakar mübarizəyə baş vuruldu. Yüzlərlə insan həbs olundu, onların 17-i bu gün də həbsxanadadır, amma bu, kifayət etmədi. 2012-ci ilin  fəaliyyət proqramını bunun üzərində qurmalıyıq, yalnız müxalifətin birliyi, fəaliyyəti yetməz, xalqın hamılıqla  prosesə qoşulması lazımdır.
Biz xalq üçün mübarizə aparırıq, amma bizim devizimiz “Xalq üçün xalqsız” ola bilməz. Devizimiz “Xalq üçün xalqla birlikdə!” olmalıdır. Və bizim bu il əsas fəaliyyət istiqamətimiz xalqın ən geniş spektrini bu mübarizəyə cəlb etmək olmalıdır. 2012-ci ili xalqımızın əksəriyyəti böyük ümid ili kimi qəbul edib. Bu il mübarizə vəd edir. Hamımız çalışmalıyıq ki, Ictimai Palatanın əsas məqsədlərinə nail olaq. Növbədənkənar parlament seçkilərinin keçirilməsini,  ölkədə köklü dəyişikliklərin həyata keçirilməsini əsas prioritetə çevirməyi bacarmalıyıq.

Ictimai Palatanın müttəfiq gördükləri

Azərbaycan cəmiyyəti 2011-ci ildə xeyli şəkildə təşkilatlanıb. Müxalifətdən kənarda da bəzi qüvvələr öz mövqelərini ifadə etməyə başlayıb. Amma bəzən çaşdırıcı fikirlər səsləndirilir. Guya Azərbaycan cəmiyyətində yeni-yeni qüvvələrin siyasət meydanına gəlməsi, kimisə (buradakılar işarə edilərək) narahat edir. Tam və açıq şəkildə Ictimai Palata adından bəyan edirəm: təki Azərbaycanda daha çox, yeni-yeni qüvvələr ədalət uğrunda mübarizəyə, bu rejimə qarşı mübarizəyə qoşulsun. Biz bu mübarizəyə qoşulmuş Azərbaycan ziyalılarına, gənclərinə, vətəndaş cəmiyyətinə, bloqçularına hər zaman dəstək vermişik. Bundan sonra da onlara mənəvi, siyasi dəstək verəcəyik. Azərbaycanda köklü dəyişikliklər üçün mübarizə aparan hər kəsi özümüzə müttəfiq, yoldaş bilirik və onların hamısını köklü dəyişikliklər uğrunda mübarizəyə səsləyirik.

Ictimai Palataya rəqib ola bilməyəcəklər

Bəzən hakimiyyətə yaxın media belə bir məsələni də gündəmə gətirir ki, filan yerdə Ictimai Palataya alternativ yaradılır. Ictimai Palataya alternativ yarana bilməyib, bilməyəcək də. Ona görə yox ki, mən ölkənin bütün proqressiv, demokratik qüvvələrinin burada olduğunu iddia edirəm. Xeyr. Sadə səbəbdən Ictimai Palataya alternativ yaranmayacaq. Əgər o qüvvələr ədalət, azadlıq naminə rejimlə mübarizə aparacaqlarsa, biz onlara əlimizi uzadacağıq – bizə münasibətlərindən asılı olmayaraq. Hakimiyyətlə ciddi, səmimi mübarizə aparanlarla dil tapacağıq, kompromis əldə edəcəyik. Çünki bizim üçün Azərbaycanın xilası bir nömrəli məsələdir. Səmimi şəkildə kim mübarizə meydanına atılacaqsa, xalqımız da, biz də görəcəyik və onlarla rəqib yox, müttəfiq olacağıq. Yox, əgər kimsə, müxtəlif yollarla hökumət ssenarilərində rol alıb oyun oynayacaqsa, bu, keçməyəcək. Cəmiyyət artıq müxalifətlə müxalifət rolu oynayanları yaxşı seçir.

365 günün 365-də də…

Ictimai Palata hakimiyyətin ciddi alternatividir, köklü dəyişikliklər burada olanların missiyasıdır. Biz bunu həyata keçirmək üçün ölkəmizi konsensusa gətirməliyik. Dəyişikliklər burada əsas ideya olmalıdır. Ən müxtəlif formatlı diskussiyalarla dəyişikliklər ideyasını arxa plana keçirmək cəhdlərinə yol verməməliyik. Azərbaycanda 365 günün 365-də də gündəmdə bir məsələ olmalıdır: əzilən, soyulan, zülm edilən bu xalqın səfərbər olub rejimdən xilas olması. Bu məsələni gündəmin 2-ci bənd məsələsinə çevirmək istəyən hər kəs bizim təpkimizlə üzləşməlidir. Heç kimə imkan verməyəcəyik ki, hər hansı nəzəri mülahizələri, olmayan, şişirdilən təhlükələri rejimlə mübarizənin önünə keçirsin.

Dünya təcrübəsinin öyrətdikləri

Dünya təcrübəsi göstərir ki, Azərbaycandakı kimi avtoritar rejimlərdən xilasın bir yolu var: ideoloji mövqeyindən, millətçi, dindar, solçu, ateist, sağçı olmağından asılı olmayaraq, demokratiya və özgürlük istəyirsənsə, dəyişikliklər üçün bir sırada yer almalısan. O dəyişiklikləri gerçəkləşdirəndən sonra hər kəsin haqqı qorunacaq, hər kəsin hüququ təmin ediləcək.
Biz Ictimai Palata olaraq çox aydın şəkildə bəyan edirik: Azərbaycan dövlətçiliyinə sadiq qüvvələrik. Bizim üçün bu dövlətin qurucularının qaldırdığı o bayraq müqəddəsdir. Bizim ideoloji təməlimiz o bayraqda əksini tapıb. Biz o bayraqda olan milli şüurumuzu, milli mənliyimizi ifadə edən dəyərlərə, bizim dini inancımıza, Islam kimliyimizə, çağdaş dövlət qurmaq istəklərimizə sədaqətliyik. Biz heç kimin başqalarına qarşı dözümsüzlük şəraiti yaratmasına biganə qala bilmərik. Hər kəsin bu ölkədə tənqid etmək və öz ideyalarını təbliğ etmək imkanı olmalıdır. Amma heç kimə öz mövqeyinə, ideyasına, bəyəndiyi əqidəyə görə dözümsüzlük şəraiti yaradılmamalıdır.

Hər kəsin hüququna təminat, inancına hörmət…

Bizim qurmaq istədiyimiz dövlətdə hər kəsin hüquqları təmin olunmalıdır. Ateistin öz istədiyi kimi yaşayıb, öz fikrini ifadə etmək azadlığı təmin olunmalıdır. Nəinki Islam dininə tapınanların, başqa din mənsublarının hamısının da hüquq və azadlıqları təmin olunmalıdır. Hər kəsin inancına hörmət olunmalıdır və hər kəs də bilməlidir ki, Azərbaycan əhalisinin mütləq əksəriyyəti müsəlmandır, Islam dininə tapınıb.
Ayrı-ayrı adamların hərəkətləri tənqid və təhlil oluna bilər, amma bütövlükdə natamamlıq kompleksi yaradan hərəkətləri doğru hesab eləmirik. Biz çağdaş, müasir hüquq dövləti qurmaq iddiasında olan qüvvəyik, amma eyni zamanda nə tariximizdən, nə də milli və dini kimliyimizdən utanırıq, əksinə, onlarla qürur duyuruq.

“Fransa hakimiyyəti seçki maraqlarına görə bütövlükdə Avropa dəyərlərinə yaraşamayan hərəkətdən çəkinməlidir”

“Bu qanun yalnız Fransa-Türkiyə münasibətlərinə kölgə salmır və yalnız qardaş ölkə hədəf seçilməyib. Bu, eyni zamanda ümumbəşəri dəyərləri hədəf seçən qanundur”. Bu sözləri “Azadlıq”a AXCP sədri Əli Kərimli Fransa parlamentinin “erməni soyqırımı”nın inkar edilməsinin cinayət sayılmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini qəbul etməsinə münasibət bildirərkən deyib.

Əli Kərimli bildirib ki, bu qanunla  Avropa konvensiyalarında təminat verilən ifadə azadlığı prinsipi kobud şəkildə məhdudlaşdırılır: “Bütövlükdə bu qanun Avropa məkanında ifadə azadlığı baxımından yaradılan olduqca neqativ bir presedentdir. Hesab edirəm ki, bu qanuna nəinki Türkiyə, Azərbaycan hökumətləri və cəmiyyətləri, o cümlədən Avropa strukturları və Fransanın vətəndaş cəmiyyəti də etiraz etməlidir. Heç şübhəsiz ki, bu qanun Senat tərəfindən təsdiqlənərsə, Fransanın özü üçün də müəyyən fəsadlar yaradacaq”.
AXCP sədrinin fikrincə, Azərbaycan bu addımı birmənalı olaraq pisləməlidir: “Həm hökumət, həm də bütövlükdə cəmiyyət bu qanuna etiraz etməlidir. Azərbaycan və Türkiyə təkcə dost qardaş deyillər, həm də strateji mütəffiqdirlər. Belə məqamlarda strateji əməkdaşlıq şurası toplanmalı, birlikdə elə tədbirlər nəzərə alınmalıdır ki, Fransa parlamentinin yuxarı palatası – Senat əmin olsun ki, bu səhvi düzəltmək Fransanın milli maraqlarına uyğundur. Bu qanun yalnız türkləri, azərbaycanlıları aşağılamayacaq. Eyni zamanda Fransanın iqtisadi, siyasi, geopolitik maraqlarına da zərbə vurmuş olacaq. Buna Fransa Senatını inandırmaqdan ötrü təcili olaraq, heç bir tərəddüd etmədən Türkiyə və Azərbaycan hakimiyyətləri birlikdə, koordinasiya olunmuş şəkildə qəti addımlar atmalıdırlar. Eyni zamanda demokratik Avropa ictimaiyyəti, Fransa ictimaiyyəti, dünya azad mətbuatı və dünya qeyri-hökumət təşkilatları şəbəkəsi ilə məqsədyönlü iş aparılmalıdır. Fransa hakimiyyəti seçki maraqlarına görə bütövlükdə Avropaya, Avropa dəyərlərinə yaraşamayan belə hərəkətdən çəkinməlidir”.