Əsas səhifə > Müsahibələr, Əli Kərimli > “BİR VAXTLAR İLHAM ƏLİYEVİN HƏQİQƏTƏN DƏ İSLAHATÇI OLACAĞINA İNANİRDILAR. BU İLLÜZİYALARIN HAMISI DAĞILIB”

“BİR VAXTLAR İLHAM ƏLİYEVİN HƏQİQƏTƏN DƏ İSLAHATÇI OLACAĞINA İNANİRDILAR. BU İLLÜZİYALARIN HAMISI DAĞILIB”

“Media forum” portalına müsahibəm (II hissə)

– Baş nazir Vladimir Putin Rusiyada parlament seçkisindən sonra keçirilən etiraz aksiyalarını ABŞ-ın təşkil etdiyini, insanların küçələrə başqalarının təhrikiylə çıxdığını dedi. Siz necə düşünürsüz, bu ölkədə gedən proseslərdə xarici amillərin rolu varmı? Əgər varsa, bu, həlledici roldurmu?

– Biz Putinin bu çıxışına təəccüblənmədik. Son bir ildə xalqın ayağa qalxdığı hansı ölkədə avtoritar liderlər başqa söz dedilər? Onların hansı dedi ki, bağışlayın, mən səhvimi başa düşdüm, anladım ki, siz doğrudan da böyük xalqsız.

Bir misal çəkim. Böyük Britaniyanın keçmiş baş naziri Çörçillin ölkəsinin, o cümlədən bütün dünyanın əfsanəvi siyasətçisi olduğunu hamı qəbul edir. Çörçill İkinci Dünya müharibəsinin antifaşist koalisiyasının qələbəsi ilə nəticələnməsində çox böyük rol oynamış siyasətçidir. Xüsusən də ilk ildə – 1940-cı ilin iyulundan 1941-ci ilin iyununadək, Fransanın, Avropanın əksər hissəsi işğal olunandan SSRİ-yə qarşı müharibə başlananadək məhz Çörçillin səyi nəticəsində Böyük Britaniya özünü qoruya bildi. Sonra isə böyük koalisiyanın yaranmasında həlledici rol oynadı. Bütövlükdə isə o, müharibənin əfsanəvi qəhrəmanlarından biridir. Amma müharibədən sonra keçirilən ilk seçkidə uduzdu. Antifaşist koalisiyasının Podstam konfransında o, artıq seçkini uduzmuşdu. Hamı buna təəccüblənmişdi. Bəs özü buna nə dedi? Çörçill məsələyə cari siyasətçi kimi deyil, böyük dövlət xadimi kimi yanaşdı. Dedi ki, yalnız ingilis xalqı İkinci Dünya müharibəsinin qalibini cəzalandıra və yenidən özünə rəhbər seçməyə bilərdi. Çörçill dedi ki, bunu yalnız mənim xalqım edə bilərdi.

Düzdür, biz deyə bilərik ki, ingilis xalqının Çörçilli yenidən seçməməsi haqsızlıq idi. Amma o bu haqsızlıqdan belə öz xalqını qaldırmaq üçün istifadə etdi. Əgər bu adamlarda ortabab təfəkkür, ya da heç olmasa insaf olsaydı, bu gördüklərindən sonra dərhal xalqdan üzr istəyərdilər. Deyərdilər ki, biz xalqımızı düzgün qiymətləndirməmişik. Bizim xalqımız doğrudan da böyük xalq imiş, azadlıq istəyirmiş, özünə əsl vətəndaş münasibəti görmək istəyirmiş, rəiyyət, kütlə olmaq istəmirmiş. Avtoritar liderlər xalqın mövqeyini görəndən sonra çıxıb deməliydilər ki, müəyyən səhvlərimi başa düşdüm. Sevinirəm ki, mənim xalqım öz haqları uğrunda mübarizə aparır, mən mesajı aldım və səhvlərimi etiraf edirəm. Bundan sonra bunları nəzərə alacam.

Hansı avtoritar lider bunu dedi? Heç biri. Hamısı bir ağızdan söylədi ki, xalq etirazları xaricdən təşkil olunub. Adamlar nəyə görə hansısa bir xaricinin – Corcun, Conun və yaxud kiminsə sözü ilə ölümə getməlidir? Bunu nəyə görə izah eləmirlər ki, bunlar niyə ölümə gedir? Niyə özlərinə sual eləmirlər ki, bu adamları biz hansı vəziyyətə salmışıq ki, xaricilərin, əcnəbilərin sözü ilə ölümə gedir? Axı bu sualı verərlər sənə… Təbii ki, yalan deyirlər. Bu xalqlar azadlıq eşqi ilə, zülmdən qurtarmaq üçün ölümə gedirlər. Bu xalqlar kiminsə fitvası ilə, kiminsə təsiri altına düşüb ölümə qapı açmırlar. Əksinə, qaragüruh, avtoritar rejimlər elə bir şantaj kampaniya apardılar ki, bu gün Suriyada baş verənlərə görə dünyanın vicdanı ağrımalıdır. Təəssüf ki, bu gün dünya sistemi, Qərb öz acizliyini göstərir. Mən bu vəziyyətə görə acıyıram ki, BMT, bugünkü dünya düzəni bu qədər keyfiyyətsiz və ədalətsizdir və xalqına düşmən kəsilən bir şəxsi ədalət divanına gətirə bilmir. Həm də ona görə gətirə bilmir ki, şantajlar artıq öz təsirini göstərib. Yəni birdən deyilər ki, biz başqa ölkənin işinə qarışırıq, bizim haqqımızda birdən ittihamlar olar.

Axı bu avtoritar rejim rəhbərləri kimdirlər ki, dünya birliyi belə bir qeyri-insani işə yol verməlidir? Əslində dünyada ciddi qəbul olunmayan fikirlərdir ki, hansısa xalq başqa bir ölkənin siyasətçisinin, diplomatının fitvası ilə özünə azadlıq istəyir. Axı bu insanlar meydana çıxıb demirlər ki, biz filan şeyin Amerikaya, Qərbə verilməsini tələb edirik. Bu vətəndaş deyir ki, mənim haqqımı ver, mənə insan kimi yanaş. Elə Azərbaycanda da belədir. Biz də haqqımız uğrunda mübarizəyə başlayan kimi deyirlər ki, xarici qüvvələr, əcnəbilər və sairə. Çünki müasir dövrün, XXI əsrin avtoritar rejimlərinin təfəkkürləri də oxşar və primitivdir. Mən heç geniş təfəkkürə malik olanına rast gəlmədim.

– Rusiya MDB məkanını özünün nüfuz dairəsi hesab edir. Bu baxımdan Suriya bir qədər uzaq hesab olunur. Amma Moskva bütün qüvvəsi ilə Bəşər Əsəd hakimiyətini müdafiə edir. Əgər keçmiş MDB ölkələrində inqilabi proseslər, “ərəb baharı”na oxşar hadisələr baş versə, Rusiyanın buna reaksiyası daha sərt ola bilərmi? 

– “Rusiya müdaxilə edə bilərdimi” desək, daha doğru olar. Fikrimcə, artıq bunu edə bilməz. Rusiyada baş verənlərə qədər bu ölkə bütün MDB məkanına nəzarət edən hegemon qüvvə kimi təsəvvür edilirdi. İndi Rusiyadakı böhran nə qədər dərinləşəcək, bunun nəticəsində Rusiya hökuməti hansı addımarı atacaq, onun imkanı olacaqmı ki, başqa ərazilərdə də nəzarət iddiasında olsun, bu barədə hələ danışmırıq. Yəni hazırda situasiya çox dəyişib.

– Amma bu yaxınlarda Rusiyadan Gürcüstana yeni müharibə təhdidi səsləndi və əsas arqument yenə də “Qərbin dəstəyi” amiliydi. 

– Bu, qətiyyən real deyil. Rusiya elitasındakıların əksəri sonradan etiraf etdi ki, 2008-ci ildə Gürcüstanda keçirilən hərbi əməliyyatlar Rusiya üçün səhv idi. Bunu avtoritar liderlər etiraf edə bilməz, çünki onlarda belə ənənə yoxdur. Faktiki olaraq Qərb Rusiyanın elə aqressiv siyasətinə görə güzəştə getmədi. Bugünlərdə Qərb Gürcüstanın NATO-ya üzv olması və Gürcüstanın ərazi bütövlüyünün qorunması üçün ciddi mövqe və dəstək ortaya qoyub. Yeri gəlmişkən, hesab edirəm ki, Gürcüstanın ərazi bütövlüyü üçün verilən beynəlxalq təminatlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyü üçün verilən beynəlxalq təminatlardan daha üstün və daha güclüdür. 2008-ci ildə Rusiyanın 6 günlük əməliyyatla böyük uğur qazanması fikri səhvdir. Uğursuzluq həm də onda ifadə olunur ki, dünya Rusiyanı yeni və neqativ bir sifətdə, soyuq müharibə illərində olduğu obrazda gördü. Yəni Rusiya özünü etibarsız partnyor, hər zaman özündən zəifə hücum etməyə hazır olan ölkə, hətta sərhədləri, beynəlxalq hüququ tanımayan qüvvə kimi göstərdi. İkinci tərəf də var ki, bu məsələ Rusiyanın öz daxilində ciddi müzakirə olundu. Gürcüstandakı hərbi əməliyyatlar Rusiyanın hərbi texnikasının gücünü deyil, zəifliyini nümayiş etdirdi. Rusiya bu əməliyyatlarla hərb maşınının mənən köhnəldiyini ortaya qoydu.

– 2012-ci ildə Azərbaycanı nə gözləməsi, müxalifətin planları haqda suala cavab verəndə daha çox Rusiyada, İranda gözlənilən proseslərdən, “ərəb baharı”nın yayılması ehtimalından, bunun mümkün nəticələrindən danışdız. Bu o deməkdirmi ki, Azərbaycan müxalifəti daxili resuslar hesabına ölkədə nəyinsə dəyişəcəyinə ümidini itirib, daha çox xaricdə baş verəcək proseslərin Azərbaycana da təsir edib ölkədə nəyisə dəyişəcəyini gözləyir?

– Azərbaycan kimi ölkələrdəki siyasi vəziyyəti təcrid olunmuş şəkildə analiz etmək səhvdir. Azərbaycanda baş verən proseslər qlobal miqyasda baş verən proseslərin tərkib hissəsidir. Biz bunu qəbul eləməliyik və bu, aşağılıq kompleksi üçün səbəb olmamalıdır. Bu qlobal proses bizim çoğrafiyanı əhatə edir və dünyanın qloballaşdığı vəziyyətdə bu halı qəbul etməliyik.

Azərbaycanda belə bir səhv yanaşma da var ki, guya qloballaşma prosesi domino effekti ilə bizə də gəlib çıxacaq və biz heç nə etməsək də, vaxtı çatanda burada lazım olan yerlər lazım olan işləri görəcək. Bu fikir çox geniş yayılıb ki, bu proses hansısa ssenaridir və bu ssenaridə hamının vaxtı, qaydası müəyyənləşib və vaxtı gəlib çatanda uyğun üsulla Azərbaycanda da bu dəyişiklik həyata keçiriləcək. Mənim bu mövqeyə qarşı münasibətim çox sərtdir. Hansısa xalq, eləcə də Azərbaycan xalqı öz hüquqlarını qorumaq uğrunda kütləvi şəkildə ayağa qalxmasa, heç bir siyasi qüvvə, xarici mərkəz xalqın əvəzindən köklü dəyişiklik etməyəcək.

Bizim üçün ərəb dünyası da, Ermənistan da, İran da, Rusiya da maraqlıdır. ABŞ-ın, Avropa Birliyinin və digərlərinin mövqeyi yardımçı faktorlardır. Bizim üçün önəmli faktor Azərbaycan xalqının əhval-ruhiyyəsi olacaq. Sadəcə, yardımçı faktorlar əsas faktora kömək edir. Əsas faktor nə vaxt işə düşsə, yəni nə vaxt Azərbaycan xalqı hamılıqla öz qərarını versə ki, artıq Azərbaycanda köklü dəyişiklik olmalıdır, o zaman da Azərbaycanda o dəyişiklik baş verəcək.

– Amma həmin bu yardımçı faktorlar 2003-cü ildə Azərbaycanda fərqli mövqe tutdular, xalqın əhval-ruhiyyəsini önəmsiz faktor hesab etdilər. Böyük dövlətlərin bugünkü mövqeyi barədə nə deyərdiz, Azərbaycan xalqının iradəsinə münasibət dəyişibmi, sizcə?

– Maraqlı və aktual məsələdir. Mənim müşahidəmə görə, son 18 ildə həmin yardımçı faktorlar heç vaxt indiki kimi Azərbaycan xalqının xeyrinə olmayıb. Mənim məlumatlarım, müşahidələrim, təhlillərim deyir ki, bütün yardımçı faktorlar – dünyada, regionda gedən proseslər heç vaxt indiki kimi Azırbaycan xalqının demokratiya istəklərinə uyğun olmayıb. İndi desəm ki, bu məsələ özünün ən yetişmiş mərhələsindədir, o da düz olmaz. Hesab etmirəm ki, Azərbaycanda demokratiyanın taleyi dünyanın əsas gündəliyində, siyahının ən önəmli yerindədir. Amma bu gün biz elə bir məhrələyə gəlib çatmışıq ki, dünya Azərbaycan xalqının azad, demokratik yaşamaq istəyinə hörmətlə yanaşır, dünya Azərbaycandakı rejimin necə korrupsioner, özbaşına, qanunsuz və repressiv olduğunu bilir. Bu sarıdan artıq heç kimdə heç bir illüziya yoxdur. Bir vaxtlar İlham Əliyevin həqiqətən də islahatçı olacağına inanırdılar. Bu illüziyaların hamısı dağılıb. Artıq heç bir pozitiv gözləntiləri yoxdur. Başqa xalqlar kimi Azərbaycan xalqının da demokratiyaya hazır olduğunun fərqindədirlər. İndi tək Azərbaycan xalqının yox, bütün dünya xalqlarının demokratiyaya layiq olduğunu rəsmən qəbul ediblər.

Kondoliza Raysın (ABŞ-ın sabiq dövlət katibi – red.) 2005-ci ildə Misirdəki məşhur çıxışı yadıma düşür. O demişdi ki, biz bir çox halda demokratiyanı sabitliyə qurban vermişik və 50 illik təcrübəmiz göstərir ki, nəticədə nə demokratiya var, nə də sabitlik. Nə olsun? Bunu dedilər, ardınca Azərbaycanda parlament seçkisi keçirildi və nəticələr saxtalaşdırıldı. Bundan sonra ABŞ Dövlət Departamenti təbrik açıqlaması verdi. Bu bizim yadımızdadır.

O zaman ayrı-ayrı idealistlərin düşüncəsi ümumilikdə Qərb elitasında  hakim düşüncəyə çevrilməmişdi. Hələ Qəzzafinin Yelisey  sarayının həyətində çadır qurduğu vaxt idi. Hələ dünyanın iri ölkələrinin rəhbərlərinin Qəzzafi ilə çiyin-çiyinə durub şəkil çəkdirdiyi vaxt idi. Onlar yalnız iqtisadi mənfəət əldə etmək haqqında fikirləşirdilər. Amma indi hamının demokratik prinsiplərin öndə olması məsələsini qəbul etdiyini görürəm. Azərbaycan demokratik ölkə olmalıdır və Azərbaycan xalqı ayağa qalxsa, bütün güc mərkəzləri məsələyə pozitiv yanaşacaq.

– Xalq bunu istəyəcəkmi, sizcə və bu nə vaxt baş verə bilər?

– Birincisi, inqilabi dəyişikliklərə müddət qoymaq yanlışdır. İnqilabi dəyişikliklər riyazi dəqiqliklə və əqli məntiqlə hazırlanıb həyata keçirilmir. Burda daha çox spontan, emosional faktorlar rol oynayır. Onlar hansı məqamda toplanacaq, hansı faktorlar üst-üstə düşəcək, bundan çox şey asılıdır. Bu gün polis idarələrində nə qədər adam döyülərək öldürülür, intihar edir, özünü yandırır, bunlar kütləvi etirazlara səbəb olmur. Amma 1988-ci ildə Topxana meşəsinin taleyi böyük inqilaba təkan verdi. İnsanlar əhval-ruhiyyələrindən asılı olaraq müxtəlif situasiyalara müxtəlif reaksiya verirlər. Önəmli olan odur ki, Azərbaycan xalqı kütləvi şəkildə hakimiyyətdən narazıdır. Önəmli olan odur ki, Azərbaycan xalqı burda da dəyişiklik etməyin mümkün olduğuna inanır və fürsət axtarır ki, bu dəyişikliyi həyata keçirsin. Bu fürsəti nə zaman tapacaq, bunu konkretləşdirmək istəməzdim.

Yeri gəlmişkən, ərəb inqilablarından sonra ABŞ Konqresində dinləmələr olmuşdu. Orda ABŞ-ın 16-17 kəşfiyyat orqanının başçıları iştirak edirdilər. Konqresmenlər onların qarşısında sərt məsələ qoydular ki, nəyə görə biz kəşfiyyata bu qədər vəsait ayırdığımız halda belə qəfil yaxalandıq, niyə bizim xəbərimiz olmadı ki, ərəb ölkələrində inqilablar olacaq? Kəşfiyyat rəhbərləri ağıllı izahatlar verdilər ki, biz yazırdıqmı orda qəddar rejimlər var? Yazırdıq. Yazırdıqmı ki, xalq onlara inanmır, xalq onlardan qurtarmaq üçün fürsət axtarır? Yazırdıq. Amma inqilabın nə vaxt olacağını necə deyə bilərik? Biz buna zəmin olduğunu demişdik. Azərbaycanda da, başqa avtoritar rejimlərdə də buna zəmin var.

– Xalqın ayrı-ayrı narazı qüvvələrinin birləşib ayağa qalxması üçün illər, yoxsa on illər lazımdır? Azərbaycan  xalqı bunu bir dəfə 1988-ci ildə edib. Xalqların tarixində belə birləşib ayağa qalxmalar, meydana çıxmalar tez-tez olur, yoxsa bunun üçün uzun müddət gözləmək lazımdır?

– Xalqların partlamaq həddinə çatması keçmişdə daha çox vaxt aparırdı. Dünya tarixində tez-tez inqilablar etmiş fransızlar da 40-50 ildən bir inqilab edirdi. İnqilablar çox uzun müddətə yetişirdi. Amma indi hər şey sürətlənib axı… İndi hər şey – xəbər, texnika, informasiya sürətlənib. O cümlədən ictimai-siyasi proseslər də sürətlə hərəkət edir. Keçmişdə 50 ilə keçilən ictimai mərhələ indi 4-5 ilə keçir. Məsələn, keçid dövrünün azalması Rusiya təcrübəsində özünü göstərdi. Bizimlə təxminən eyni vaxtda Rusiyada inqilabi proses olub. Bizdə Qarabağ hadisələri təkan verdiyinə görə 1988-ci ildə başladı, Rusiyada isə inqilabın başlanğıc ili 1989-cu ildir. SSRİ Xalq Sovetinə seçkilər dövründə ölkədə inqilabi proseslər başlandı, 1991-ci il çevrilişi ilə başa çatdı. O vaxtdan Rusiyada hər hansı bir mücadilə müşahidə edilmişdimi? Yox. Tam 20 illik bir dövr keçdi. Biz Rusiyanın simasında inqilabi proseslərin sürətlənməsi üçün 20 ilin lazım olduğunu gördük. Çünki hər bir xalq üçün bu fərqlidir.

İranda islam inqilabından sonra belə bir hadisə 2009-cu ildə – prezident seçkisindən sonra baş verdi. Bir milyon adam meydana çıxaraq öz etirazını bildirdi. O vaxta qədər İranda çox seçki pozuntusu olmuşdu. Amma insanların etirazı məhz 2009-cu ilin iyun ayında partladı.

Misir üçün, Tunis üçün, Suriya üçün bu müddət fərqli olub. 42 il, 33 il və sairə. Konkret bir rəqəm yoxdur. Amma hər halda zaman keçdikcə bu dövr azalır, mən bunu vurğulamaq istəyirəm. Biz də, Ermənistan da yeni inqilabi proseslərin ərəfəsindəyik. Biz buna keçiddə çox ilişib qala bilmərik. Biz o böyük dəyişikliklərə yaxınıq.

– Ərəb ölkələrindəki dəyişikliklərlə bağlı iki əks fikir var. Birincisi, xalqlar istədi və bu baş verdi. İkincisi, yardımçı faktorlar olmasaydı, tiranları devirmək mümkün olmazdı.

– Bayaq dediyim kimi, bu inqilabların Qərbin təsiri altında baş verməsi fikri primitiv fikirdir. Bu inqilablar xalqların sənət əsəridir. Siyasətdən az-çox məlumatı olan adamlar bilirlər ki, Hüsnü Mübarək ABŞ üçün necə önəmli fiqur idi. Misir 80 milyon nəfərlik bir ölkədir. Təkcə İsraillə münasibətlərinə görə Misir ABŞ üçün çox önəmlidir. Bütün ərəb dünyasını qarşısına alan ABŞ hansı marağa görə onu devirə bilərdi, yaxud buna kömək edə bilərdi? Misirin nümunəsi bunu istisna edir. Bu gün Misirdə heç bir qüvvə Hüsnü Mübarək qədər ABŞ-a yaxın olmayacaq. Misirdə inqilabın ilk günlərini yada salaq. Bir müddət keçəndən sonra ilk bəyanatlar unudulmağa başlanacaq, əfsanələr qoşulacaq. İlk bəyanatda deyilirdi ki, Misir ABŞ üçün çox önəmli və sabit, – hətta “sabit” sözü işlədilmişdi, – müttəfiqidir. Xalq isə Təhrir meydanında toplaşmaqda davam edirdi. İkinci bəyanatda deyildi ki, Misir bizim üçün çox önəmli müttəfiqdir, amma onun bəzi islahatlara ehtiyacı var. Açıqlamalar tənqidi ton almağa başladı. Xalq dağılmadı, onun təzyiqləri artdı. Üçüncü bəyanat belə oldu ki, biz çox önəmli müttəfiqimiz olan Hüsnü Mübarəki islahatlara çağırırıq. Onun istefasından söhbət getmirdi. Sonra bu münasibətlər sərtləşə-sərtləşə “Hüsnü Mübarək getməlidir” nəticəsinə gətirib çıxardı.

Yəni Hüsnü Mübarək ABŞ-ın mövqeyinə görə hakimiyyətdən getmədi, xalqın istəyi önəmli oldu. Misir xalqının mövqeyi ABŞ-ın siyasətini müəyyənləşdirdi. Misir xalqı israr etdikcə ABŞ vəziyyətlə hesablaşdı və adekvat siyasət yürütdü. Mən ilkin mərhələdə Qərbin siyasətinin adekvat olmadığını hesab edirəm. Amma sonrakı mərhələdə bunu düzəltdilər.

Qəzzafi özündən razı biriydi, dünya birliyi onu heç bir əməlinə görə cəzalandırmırdı. Bilirsiniz ki, o, ABŞ-ın təyyarəsini vurmuşdu, 270 adamı rəsmən, dövlət səviyyəsində öldürmüşdü. Qısası, dövlət səviyyəsində terrorla məşğul olan biriydi. Qərbin gücü çatardı ki, bu neçə ildə onun məsələsini həll etsin. Niyə eləmirdilər? Deməli, mümkün deyildi. 2011-ci ildə Liviyada xalq üsyan edib Benqazini götürəndən, Qəzzafi öz xalqına divan tutacağını televiziyadan açıq elan edəndən sonra Qərbin bu ölkələrdə davranışları dəyişdi və mən bunu yüksək qiymətləndirirəm.

– Birbaşa hərbi müdaxilələri nəzərdə tutursunuz?

– Bəli. Bir anlıq təsəvvür edək ki, həmin müdaxilə olmasaydı, Liviyada nələr ola bilərdi. Qərbin reaksiyası Liviyaya adekvat oldu. Amma Suriyaya Qərbin münasibəti yenə də adekvat deyil. Həm də Suriya Qərbin sevmədiyi rejimlərdən biridir. O məlum nəzəriyyənin müəllifləri haqlı olsaydılar, onda Qərbin əlinə fürsət düşmüşkən Suriya ilə bağlı da addımlar atardı.

– Rusiya var, Çin var…

– Amma İraqda əməliyyatlar başlananda da “Rusiya var, Çin var” deyirdilər. Qərb çox maraqlı olsaydı, dinc əhalini qorumaq üçün müxtəlif səviyyələrdə əməliyyatlar təşkil edə bilərdi.

– Bir vaxt Azərbaycanda olduğu kimi, bəlkə hələ Suriyanın da növbəsi çatmayıb? Ya da eyni zamanda bir neçə münaqişə oşağını idarə etmək istəmirlər?

– Bu davranış mənə xeyli qeyri-insani görünür. Minlərlə dinc insanın taleyi üzərində belə bir oyun oynamaq qəbulolunmaz hərəkətdir. Kimin müqaviləsi var ki, Suriya xalqı nə qədər dözəcək? Bəlkə artıq dözə bilməyəcəklər? Mən Qərbin Suriya ilə bağlı siyasətini tənqid edirəm. Artıq Suriya xalqının beli qırılıb. Müşahidələr göstərir ki, 3-5 ay əvvəlki mübarizə ruhu yoxdur  xalqda. Necə olsun axı? 5 min adam öldürülüb. Xalqa yandıqlarından mediada bunu qabartmırlar, əslində indi orda mübarizəni ordudan ayrılan hissə aparır. Bu gün Suriya vətəndaş müharibəsinə gəlib çıxıb. Amma xalq küçələrdə olanda, milyonlar meydanda olanda, Suriyanını əksər şəhərindən etiraz səsi gələndə daha ciddi kömək olmalı idi. Ərəb Liqası niyə bu qədər ləng hərəkət elədi? Bir halda ki, kömək edəcəkdilər, bu qədər adam qırılmamış addım atmaq düzgün olmazdımı? Ona görə də kimlərsə beynəlxalq təşkilatları başqalarının işinə qarışmağa görə ittiham edirsə, mən beynəlxalq təşkilatları bu tiranların cavabını belə gec verdiklərinə görə tənqid edirəm. Tiranlara bu qədər yaşıl işıq yandırmaq olmaz. Bu xalqları bu tiranların əlində belə uzun müddətə aciz durumda buraxmaq olmaz.

– Sizcə, ərəb ölkələri demokratik sistem qurmağa hazırdırmı?

– Çox adam bundan narahatdır. Bunun obyektiv səbəbləri də var, şişirdilmiş səbəbləri də. Obyektiv olaraq bu xalqlar demokratiyanı hardan öyrənsinlər? Əlbəttə, onlarda demokratiya təcrübəsi çatışmır, çoxpartiyalı sistem oturuşmayıb, vətəndaş cəmiyyəti, kütləvi informasiya vasitələri zəifdir. Bütövlükdə xalqlar, ölkələr demokratik idarəetməyə hazır deyil. Bu faktdır, üstəlik qeyri-sabitlik yaratmaq istəyən qüvvələr də çoxdur. Obyektiv olaraq bu ölkələrdə bir müddət qeyri-sabitlik olacaq və buna hazır olmaq lazımdır.

(Ardı var)

Kateqoriyalar: Müsahibələr, Əli Kərimli
  1. Hələlik heç bir şərh yoxdur
  1. No trackbacks yet.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: