Arxiv

Posts Tagged ‘Əli Kərimli’

“Təklifimin ağsaqqallığa dəxli yoxdur”

Fevral 26, 2010 15 şərh

26 February, 2010

Əli Kərimli: «Mənim yaşım ağsaqqallıq etməyə imkan vermir. Amma Isa bəy niyə ağsaqqallıq etmək istəmir, onu bilmirəm. Onun ki yaşı buna imkan verərdi»

«Kimin nə reaksiya verməsindən asılı olmayaraq, birlik üçün səylərimi davam etdirəcəm»

Müsavat başqanı Isa Qəmbərin “müxalifətdə casus axtarışı” tipli açıqlamaları düşərgə daxilində münasibətləri gərginləşdirib və bu gərginlik davam edir. “Azadlıq” blokuna daxil olan ALP lideri Lalə Şövkətə qarşı yönələn bu ittihamlar elə vəziyyət yaradıb ki, artıq müxalifətin seçkiyə böyük birlik halında getməsi ciddi sual altına düşüb. Yaranmış vəziyyətlə bağlı “Azadlıq”a müsahibəsində AXCP sədri Əli Kərimli çıxış yolunun qaldığını deyib və konkret təklif irəli sürüb. Ə.Kərimli Müsavat başqanının ad çəkmədiyini xatırladıb və deyib: “Isa bəy yaxın günlərdə xüsusi bir açıqlama ilə çıxış edib, onun ittihamlarının hədəfinin Lalə xanım olmadığını, bu fikri səsləndirən zaman Lalə xanımı düşünmədiyini söyləyə bilər. Təsəvvür edirsiniz, bu halda necə böyük dəyişiklik ola bilər…”.
AXCP sədrinin bu təklifinə Müsavat başqanı dünən münasibətini açıqlayıb. O, “Yeni Müsavat” qəzetinə verdiyi müsahibədə bu təklifi şərt kimi qəbul etdiyini göstərib və “casus” mövzusunda dediklərinin üstündə qaldığını bildirib. I.Qəmbərin cavabına münasibət öyrənmək üçün Ə.Kərimliyə müraciət etdik:

– Əli bəy, “Azadlıq” bloku ilə Müsavatın seçkilərdə birgə iştirakına imkanların qaldığı barədə bizə müsahibənizdə dediklərinizə Isa Qəmbərdən cavab gəlib. Siz bildirmişdiniz ki, Isa Qəmbər özünün “casus” ittihamlarında ad çəkməyib, odur ki, gələcəkdə açıqlama verib Lalə Şövkəti nəzərdə tutmadığını deyə bilər və bununla da birlik danışıqları üçün əsas yaranar. Amma Müsavat başqanı bunu şərt kimi dəyərləndirib və sözlərinin üstündə qaldığını deyib…
– Mən özümə qarşı kiminsə şərt irəli sürməsini qəbul etmədiyim üçün, özüm də heç kimə şərt qoymuram. Mən sadəcə Isa bəyə təklif etdim ki, mövqeyini aydınlaşdırsa yaxşı olar. Bir aydır ki, Azərbaycan mətbuatı bir sadə məsələni aydınlaşdırmaq istəyir. Isa bəyin agent axtarışının hədəfində Lalə xanımdır, yoxsa, yox? Bir tərəfdən iddia olunur ki, Isa bəy Lalə xanımın adını çəkməyib və bu fikirdə həqiqət var. Digər tərəfdən hər şey edilir ki, ictimaiyyətdə belə bir qənaət yaransın ki, hədəf doğrudan da Lalə xanımdır. Mən də istədim ki, bu qeyri-müəyyənlik aradan qalxsın. Həm də pozitiv istiqamətdə. Hamı görür ki, Lalə xanıma qarşı bu ittihamın səslənməsi ictimaiyyətin necə etirazına səbəb olur. Isa bəy də deyib ki, o, Lalə xanımın adını çəkməyib. O zaman daha aydın şəkildə hədəfin Lalə xanım olmadığını söyləməklə müxalifətin birliyi qarşısında maneəni götürmək olmazmı? Təklifi qəbul edib-etməmək isə Isa bəyin işidir.

– Isa Qəmbərin cavabından belə görünür ki, təklifi qəbul etmir. Cavabı olduğu kimi deyirik: “Hesab edirəm ki, əgər Əli Kərimli ağsaqqallıq eləmək istəyirsə, bunu ”Azadlıq” blokunun çərçivəsində məhdudlaşdırsın. Mənim siyasətdə Əbülfəz Elçibəydən sonra ağsaqqalım olmayıb və kimsə çətin ki, ola bilsin”.
– Mənim təklifimin ağsaqqallığa dəxli yoxdur. Şəxsən mən çalışıram ki, nəinki məndən yaşca daha kiçik olanların, hətta övladım yaşında yeniyetmənin də təklifi ağlabatandırsa, onu qəbul edim. Yox, təklifi məqsədəuyğun saymıramsa, onda səbəbini izah edim. Mənim yaşım ağsaqqallıq etməyə imkan vermir. Amma Isa bəy niyə ağsaqqallıq etmək istəmir, onu bilmirəm. Onun ki yaşı buna imkan verir.

– Bütün bunlardan sonra “Azadlıq” bloku ilə Müsavatın seçkidə birgə iştirak etməsinə yenə də təşəbbüs göstərəcəksiniz?
– Əlbəttə. Kimin nə reaksiya verməsindən asılı olmayaraq, birlik üçün səylərimi davam etdirəcəm. Birliyin alternativi daxili rəqabətin güclənməsidir, pərakəndəlikdir, 2010-cu il fürsətinin itirilməsidir. Ötən illərin təcrübəsindən xatırlayıram ki, Azərbaycan müxalifətinin birləşməsinə nail olmaq heç vaxt asan olmayıb. Yeri gəlmişkən, Isa bəyin bu günkü (dünənki – red.) açıqlamasından sonra onlarla mətbuat orqanı məndən cavab almağa çalışıb. Mən əlbəttə, belə bir məsələyə sağlam jurnalist marağını təbii sayıram. Amma illərlə müxalifətin varlığını belə xatırlamayan iqtidaryönlü medianın müxalifət liderləri arasında polemika yaratmağa bu qədər maraq göstərməsi də bizi düşündürməlidir. Deməli, onlar maraqlıdır ki, müxalifət daxilində gərginlik artsın, müxalifət liderləri parlament seçkilərinə hazırlaşmaq əvəzinə bir-biri haqqında “şok” açıqlamalar versinlər, gündəm dəyişsin. Şəxsən mənim hakimiyyətin bu istəyinin reallaşmasına kömək etmək fikrim yoxdur. Isa bəyin hansı açıqlama verməsindən asılı olmayaraq, onunla mətbuat polemikası aparmayacağam. Xahiş edirəm, jurnalistlər də bunu nəzərə alıb, bu mövzu ilə bağlı nə mənim, nə də özlərinin vaxtlarını almasınlar.

Xəyal Şahinoğlu

http://azadliq.az/?p=49115

Advertisements

“Müxalifətin böyük birliyi üçün imkanlar qalır”

Fevral 24, 2010 15 şərh

24 February, 2010

Əli Kərimli: «Lalə Şövkətə qarşı ittihamlar həm haqsızdır, həm də böyük ədalətsizlikdir»

«Hələ də hesab edirik ki, «Azadlıq»la «Müsavat»ın və digər demokratik qüvvələrin əməkdaşlığı yarana bilər»

Əli Kərimli

AXCP sədri Əli Kərimli ilə budəfəki müsahibəmiz müxalifət daxilində baş verən son proseslərlə bağlıdır. Söhbət “casus” ittihamlarına görə Müsavat və ALP rəhbərliyi arasında yaşanan gərginlik, bunun bütövlükdə müxalif düşərgəyə təsirindən gedir.
– Əli bəy, bir müddət əvvəl müxalifətin qarşıdan gələn seçkilərə birgə getməsi barədə təşəbbüslərlə çıxış etdiniz, hətta bu mövzuda ayrıca məqalə də yazdınız. Amma deyəsən, təşəbbüsünüzə uyğun cavab ala bilmirsiniz. Bunu deyərkən, müxalifətdə xarici dövlətlərə işləyənlərin olduğu barədə Müsavat başqanı Isa Qəmbərin partiya Məclisinin toplantısında səsləndirdiyi və sonradan mətbuatda intensiv hallandırılan ittihamları, ALP rəhbərliyinin buna verdiyi cavabları və iki partiya arasında kəskinləşən münasibətləri nəzərdə tuturuq. Baş verənlərin fonunda AXCP-nin mövqeyi nədən ibarətdir?
– Bizim mövqeyimiz müxalifətdəki dostlarımıza, həmkarlarımıza xeyli əvvəldən məlumdur. Müxalifətin birliyi barədə müzakirələr hələ mətbuata çıxmamışdan əvvəl, bu mövzuda həm Isa bəylə, həm də “Azadlıq” blokundakı müttəfiqlərimizlə söhbətlərim olmuşdu. Isa bəyə bildirmişdim ki, qarşıdan gələn parlament seçkilərində müxalifətin ciddi birliyinin yaranmasına tərəfdarıq. “Azadlıq” blokunda da indiki münasibətləri davam etdirməkdə maraqlıyıq. Xalq Cəbhəsi parlament seçkilərində də “Azadlıq” blokuyla birgə olmaqda qərarlıdır. “Azadlıq” blokundakı müttəfiqlərimizdən kənarda hər hansı birlik təsəvvür etmirik. Amma eyni zamanda Müsavat Partiyası ilə də parlament seçkilərində birlik əldə etmək niyyətindəyik. Xalq Cəbhəsi olaraq mövqeyimiz bundan ibarətdir ki, “Azadlıq” bloku və Müsavat əsas mərkəz olmaqla müxalifətin birliyi qurulsun. Bu birlik ətrafında ölkənin digər demokratik qüvvələri, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini, ölkədəki nüfuzlu şəxsləri toplayaraq müxalifətin vahid birliyi formalaşdırıla bilər. Demək istəyirəm ki, bu hadisələrdən xeyli qabaq Müsavat rəhbərliyi mövqeyimizi bilirdi ki, Müsavatla əməkdaşlıq, birlik tərəfdarıyıq, amma bu birliyi yalnız “Azadlıq” bloku-Müsavat çərçivəsində görürük. Müsavatla əməkdaşlıq naminə “Azadlıq” blokunu dağıtmaq fikrində deyilik.
Eyni zamanda mövqeyimiz “Azadlıq” blokundakı müttəfiqlərimizə də məlum idi. Müttəfiqlərimizə də Xalq Cəbhəsinin mövqeyini çatdırmışdım ki, bizim üçün blok çox qiymətlidir, blok üzrə müttəfiqlərimizə inanıb güvənirik və parlament seçkilərində də birgə hərəkət etmək niyyətindəyik. Amma eyni zamanda Müsavatla da birlik formatını tapmağın tərəfdarıyıq. Hesab edirik ki, “Azadlıq” blokunu qoruyub saxlamaq şərtilə, Müsavatla “Azadlıq” blokunun bir araya gəlməsi ölkədəki müxalifət qüvvələrinin parlament seçkisi ərəfəsində birləşməsinin mühüm şərtidir. Biz bu mövqeyimizi “Azadlıq” bloku üzrə müttəfiqlərimizə də rəsmi şəkildə çatdırmışıq, imkan olduqca mətbuatla da bölüşmüşük. Mövqeyimiz sabit olaraq qalır. Biz “Azadlıq” blokundakı mövqeyimizdə qalırıq, israrlıyıq. Amma eyni zamanda hələ də hesab edirik ki, “Azadlıq”la Müsavatın və digər demokratik qüvvələrin əməkdaşlığı yarana bilər.

“Bu çəkidə siyasətçilər agent ola bilməzlər”

– Bəs onda Müsavat başqanı və funksionerlərinin müttəfiqiniz Lalə Şövkətə ünvanlanan “casus” ittihamlarına münasibətiniz necədir?
– Əvvəllər bu ittihamlar ümumi şəkildə səslənmişdi. Bilavasitə Lalə xanıma ünvanlanmamışdı, onun adı çəkilməmişdi. Ona görə də bu məsələyə münasibət bildirməmişdim. Amma sonradan Müsavat Partiyasından müxtəlif yönəldici şəxslər, Müsavata yaxın mətbuat Isa bəyin Məclisdəki məlum açıqlamasını Lalə xanıma ünvanlamağa, onu hədəf seçməyə başladılar. Bu da əlbəttə ki, çox böyük təəssüf doğurur. Hər şeydən əvvəl Lalə xanım kiminsə agenti ola biləcək səviyyədə siyasətçi deyil. Bu çəkidə siyasətçilər ümumiyyətlə agent ola bilməzlər. Bu çox absurd fikirdir. Ikincisi, Lalə xanım öz kimliyini, millətimizə nə qədər bağlı olduğunu iyirmi illik siyasi fəaliyyəti ilə ortaya qoyub və bu müddət ərzində heç kimə əsas verməyib ki, ona qarşı belə absurd ittihamlar irəli sürsün. Üçüncüsü isə hesab edirəm ki, bu ittihamlar əsassız, ədalətsiz və qərəzli olduğuna görə, sadəcə ölkədəki müxalifət düşərgəsindəki siyasi münasibətləri gərginləşdirməyib, eyni zamanda bu düşərgədəki mənəvi mühiti pozur, ona xələl gətirir.
– Cavab zəmnində olsa da, eyni tonda “casus” ittihamları ALP funksionerləri tərəfindən Müsavat başqanı Isa Qəmbərin də ünvanına səsləndi. Buna münasibətiniz necədir?
– Vəziyyətin belə həddə gəlib çıxmağına təəssüflənirəm. Dediyiniz kimi, Liberal Partiyasının funksionerləri də qarşılıqlı ittiham zəmnində olsa da, sonradan Isa bəyə qarşı sərt ittihamedici açıqlamalar verdilər. Mən o, ittihamları da doğru saymıram, əsassız hesab edirəm. Gərək partiya funksionerləri, hansı partiyada olmağından asılı olmayaraq ölkənin nüfuzlu siyasi liderləri haqqında, o cümlədən Lalə xanım, Isa bəy kimi liderlər barəsində danışan zaman acıqla həqiqətə uyğun olmayan ittihamlar səsləndirməsinlər. Qarşılıqlı münasibətləri daha da kəskinləşdirmək üçün bir-biriylə yarışmasınlar. Bunların hamısını səhv yanaşma sayıram və hesab edirəm ki, qarşılıqlı sərt açıqlamalar mütləq dayandırılmalıdır.

“Müxalifətin daha böyük birliyi üçün imkanlar qalır”

– Amma müxalifət həm də seçkilərə hazırlaşmalıdır. Indi baş verənlərin fonunda seçkilərdə iştirak formanızı necə görürsünüz?
– Biz əlbəttə ki, seçki hazırlıqlarını davam etdiririk. Ölkədə hər iki-üç ildən bir ciddi seçki kampaniyası imkanı olur – ya prezident, ya da parlament seçkiləri keçirilir. Hər belə ümummilli seçki ölkədə vəziyyəti dəyişməyə müxalifət qüvvələri üçün bir şansdır. Biz bir neçə aydan sonra Azərbaycan müxalifətinə yaranacaq bu şansı itirməməliyik. Ona görə də heç nədən asılı olmayaraq seçki hazırlıqlarımızı davam etdirməliyik. Bu baxımdan biz ilk növbədə Xalq Cəbhəsinin imkanlarına, fəallarının gücünə, təşkilatçılıq bacarığına istinad edərək, bu seçki kampaniyasına hazırlaşacağıq. Eyni zamanda “Azadlıq” bloku üzrə müttəfiqlərimizlə münasibətləri qoruyub saxlayaraq, daha da gücləndirəcəyik. Xüsusilə vurğulamaq istəyirəm ki, “Azadlıq” seçki bloku deyil, müvəqqəti yaranan seçki bloklarının fövqündə dayanan sınaqdan çıxmış siyasi ittifaqdır. Heç şübhəsiz ki, parlament seçkilərində “Azadlıq” bloku birlikdə iştirak edəcək. Eyni zamanda hesab edirəm ki, son bir ayda baş verənlər nə qədər məyusedici olsa da, müxalifətin daha böyük birliyi üçün imkanlar hər halda qalır. Qarşıdakı aylarda çox mühüm dəyişikliklər ola bilər. Regionda da ciddi dəyişikliklərin olması mümkündür. Ölkənin daxilində, müxalifət düşərgəsində böyük dəyişikliklər baş verə bilər. Elə bir situasiya yarana bilər ki, biz müxalifətdaxili birliyin, xüsusilə də “Azadlıq” bloku ilə Müsavat arasında parlament seçkilərinə yönəlik birliyin yaranması mövzusuna yenidən qayıda bilərik. Düşünürəm ki, bu, tamamilə mümkündür.
– Qarşılıqlı ittihamlar artıq kifayət qədər kəskin həddə çatdığı və hətta Lalə Şövkət Müsavatla bir yerdə ola bilməyəcəklərini elan etdiyi halda bu nikbin gözləntilərin doğrulacağı çətin təsəvvür olunmur ki?
– Onda gəlin görək, bu gün biz birləşməmək barədə son qərarımızı elan etməklə nəsə qazanırıqmı? Güman etmirəm ki, müxalifətin pərakəndəliyi bizim ölkənin milli maraqlarına, demokratik qüvvələrin və təmsil etdiyimiz partiyaların maraqlarına uyğundur. Burada biz Peyğəmbərimizə istinad edə bilərik ki, qarşıya çıxan əgər yaxşı iş deyilsə, səbr eləmək lazımdır, bəlkə o yaxşıya çevrildi. Qarşımıza yaxşı iş çıxsaydı, tələsərdik, onu tez reallaşdırmağa çalışardıq. Amma qarşımıza çıxan pis işdirsə, düşünmək lazımdır, tələsik qərarın çıxarılması bizə nə verə bilər?
Təkrar etmək istəyirəm ki, indiki situasiyanı dəyişə bilən çoxlu hadisələr baş verə bilər. Çox versiyalardan söhbət açmaq olar, amma mən birinin üzərində dayanıram. Bilirsiniz ki, böyük qalmaqala səbəb olmuş bu fikir, Müsavat başqanı tərəfindən partiyanın Məclisində açıqlanıb. Isa bəyin bu açıqlamasında heç bir siyasətçinin, o cümlədən Lalə xanımın adı çəkilməyib. Isa bəyin açıqlaması bu cür olub ki, ölkədə Irana, Rusiyaya və Azərbaycan MTN-ə işləyən qüvvələr var, Müsavat Partiyası onlarla bir ola bilməz. Sonradan Müsavata yaxın media, Müsavat funksionerləri, hətta Isa bəy də bəzi eyhamları ilə bu ittihamların hədəfinin Lalə xanım olduğu fikrini yaratdılar. Amma hər bir halda bir müsbət fakt var ki, bizi bu situasiyadan çıxara bilər. Bu da ondan ibarətdir ki, Isa bəy özü şəxsən bu ittihamların hədəfinin Lalə xanım olduğunu açıq şəkildə söyləməyib. Isa bəy yaxın günlərdə xüsusi bir açıqlama ilə çıxış edib, onun ittihamlarının hədəfinin Lalə xanım olmadığını, bu fikri səsləndirən zaman Lalə xanımı düşünmədiyini söyləyə bilər. Təsəvvür edirsiniz, bu halda necə böyük dəyişiklik ola bilər.
Yəqin, bir neçə gün bundan qabaq Klassik Xalq Cəbhəsinə yaxın mətbu orqanda Lalə xanım haqqında getmiş iyrənc bir yazıdan hamının xəbəri var. Həmin yazıdan sonra düşünmək çətin deyildi ki, Klassik Xalq Cəbhəsiylə Liberial Partiyanın münasibəti necə ola bilər. Amma cəmi bir gün sonra Mirmahmud bəy xüsusi açıqlama ilə çıxış edib, Lalə xanımdan üzr istədi və məsələyə onun aidiyyəti olmadığını söylədi. Beləliklə, narazılıq aradan qalxdı. Baxmayaraq ki, fakt faktlığında qalır və bəlkə də həmin yazı ilə bağlı qəzetə qarşı məhkəmə işi davam edir, amma hər halda münasibətlər Lalə xanım və Mirmahmud bəy münasibətləri müstəvisindən çıxdı. Görün, situasiya nə qədər dəyişdi. Indi əgər Isa bəy də açıqlama verib, Lalə xanımı qəsd etmədiyini söyləyəcəksə, yenidən Müsavat Partiyası ilə “Azadlıq” bloku arasında danışıqların aparılması üçün tam zəmin yaranmış olacaq. Mən hər halda Isa bəydən bunu gözləyirəm.

Xəyal Babayev

http://azadliq.az/?p=48850

Kateqoriyalar: Müsahibələr Etiketlər:

İlham Əliyevin Euronews kanalında müsahibəsinə söz ardı

Fevral 7, 2010 25 şərh

İlham Əliyevin bu müsahibəsinə böyük marağın olması başadüşüləndir. Axı o neçə illərdir ki, nəinki Azərbaycan jurnalistlərinə müsahibə vermir, hətta dünyanın ən nüfuzlu media quruluşlarına da müsahibə verməkdən imtina edir (enerji araşdırmaları ilə məşğul olan kiv-lər istisnadır). Azərbaycanın dövlət başçısının  xalqla təmasda yalnız monoloqa üstünlük verdiyi  təzə xəbər deyil.

Beləliklə, mən də müsahibəyə baxdım. Müsahibənin Qarabağa aid olan  1-ci hissəsi normal keçdi. Hər şey jurnalistin: “Sizin ölkənizdə Azərbaycan hələ SSRİ-nin tərkibinə daxil olmazdan əvvəl müsəlman dünyasında ilk demokratik respublika qurulub. O zaman siz Azərbaycanda postsovet diktaturasının hökm sürdüyü haqda danışanlara necə cavab verərdiniz?” sualından başladı.

1-ci doğru olmayan fikir

İlham Əliyev dedi ki, bütün bunlar  bir sıra beynəlxalq  kiv-lərin, özünü beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatı adlandıranların  çox ədalətsiz və olduqca qərəzli tənqidi hücumlarıdır.

Əvvəla, bu tənqidi hesabatları hazırlayanlar İlham Əliyevin acıqla beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatı  “adlandırılanlar”  kimi təqdim etdiyi əhəmiyyətsiz, tanınmamış təşkilatlar deyil.

Human Rights  Watch,  Freedom House, Beynəlxalq Amnistiya, Beynəlxalq Helsinki  Federasiyası başda olmaqla bütün nüfuzlu insan hüquqları təşkilatları, Sərhədsiz Repartiyorlar, Beynəlxalq Jurnalistləri  Müdafiə Komitəsi  başda olmaqla  dünyada söz azadlığını müdafiə edən qurumların tam əksəriyyəti Azərbaycan hakimiyyətini mütamadi olaraq tənqid edirlər.

2-cisi bu təşkilatlar İlham Əliyevin başçılıq etdiyi hökuməti insan haqlarınının tapdanmasına,  mediyaya olan təzyiqlərə, jurnalistlərin, gənc fəalların uydurma ittihamlarla həbsinə,  sərbəst toplaşma azadlığının, digər hüquq və azadlıqların məhdudlaşdırılmasına, seçkilərin saxtalaşdırılmasına görə tənqid edirlər. Hər kəs şahiddir ki, onlar bu tənqidlərində haqlıdır. Bir dövlət başçısı  hamının bildiyi həqiqətləri  elə hamının da gözünün qabağında danmağı  gərək özünə rəva görməsin.

Bir də ki, bu həqiqətləri təkcə onlar da demir.  Bütün nüfuzlu beynəlxalq KIV-lər bu həqiqətləri dünyaya yayır. AB Parlamenti, AŞ PA, ATƏT, ABŞ Dövlət departamenti, hətta BMT belə Azərbaycan hakimiyyətinin qeyri-demokratik idarəetməsini zaman-zaman mühakimə edir. Yoxsa İlham Əliyev inanırmış ki, avropalıları inandıracaq ki, onların 100 illər ərzində qurduğu bütün təşkilatlar ədalətsiz, qərəzli, amma o obyektiv və dürüstdür?

Məsələyə başqa tərəfdən də baxaq. Çətinliklə də olsa fərz edək ki,  İlham Əliyevin dediyi kimi bütün dünya bizə qarşı qərəzlidir. Bəs bunun məsuliyyətini kim daşıyır? Hanı sizin “uğurlu neft siyasətinizin” nəticəsi? Hanı sizin  “balanslı” xarici siyasətin nəticələri? Əgər bütün dünya bizə qarşıdırsa bu sizin xarici siyasətin iflası deyilmi?

2-ci doğru olmayan fikir

Jurnalistin – bəs o zaman Azərbaycanda müxalifətin real siyasi şanslardan məhrum edilməsi və bir çox opponentlərinizin səsini boğduğunuz haqda deyilənlər necə olsun?

Sualına dövlət başçısı nə az-nə çox beləcə də cavab verdi:

Bu məsələdə söz xalqındır… Bizim günahımız deyil ki, Azərbaycanda müxalifət zəifdir. Hətta sizə deyə bilərəm ki, müxalifət niyə bizdə bu cür fəlakətli vəziyyətdədir: ona görə ki, Azərbaycan xalqı getdikcə daha yaxşı yaşayır. Ötən ilki böhran dövründə bizim iqtisadiyyat 9,3 faiz artıb…

Partiyaların qərərgahını əllərindən alacaqsan, mitinqləri, yürüşləri, rayonlarda görüşləri polis gücünə qadağan edəcəksən, azad seçki keçirilməsinə imkan verməyəcəksən, illərlə müxalifətin TV-də görünməyinə qadağa qoyacaqsan, hətta müxalifət partiyası sədrinin pasport almağına belə imkan verməyəcəksən, sonra da avropalıya deyəcəksən ki, “Azərbaycan xalqı getdikcə daha yaxşı yaşayır. Ona görə də müxalifət zəifdir”

Düzü şərh etmək də çətindir.

Əvvəl düşündüm ki,  görünür günah avropalıların özündədir. Onlar yəqin əsas veriblər ki, İlham Əliyev onları belə sadəlöv, hər  əsassız sözə inanan sayır, amma jurnalistin tərs suallarından başa düşdüm ki, avropalılar bizə də, İlham Əliyevə də məsaj verdilər ki, onların əslində hər şeydən xəbəri var, amma nəyə görəsə özlərini  uzun müddət bilməyən kimi aparıblar.

Azərbaycan xalqının getdikcə daha da yaxşı yaşaması, hətta ötən ilki iqtisadi böhran ilində də bizdə inkişaf olması haqqında fikrin doğru olmadığına xalq özü şahiddir. Hökumətin özünün təqdim etdiyi rəqəmlər də  bu fikrin həqiqət olmadığını sübut edir. Ötən il dövlət büdcəsinin xərcləri nəzərdə tutulduğundan 20% az yerinə yetirilib, bu il də büdcənin 17% azalması nəzərdə tutulub. Avropada heç bir ölkədə belə bərbad vəziyyət yoxdur. Ona görə də mən ötən il tikintidə, metallurgiyada, ticarətdə, daşımaçılıq və başqa sahələrdə yaşanan böhrandan, iş yerlərinin bağlanmasından bəhs etmirəm.

“İqtisadiyyatın 9.3% artması” fikrinə də aydınlıq gətirmək istəyirəm. Yadınızdamı ötən il neft platformasında qəza (qaz sızması)  və Gürcüstanda müharibə səbəbindən ilin axırıncı rübündə  neft çıxarılması və satışı azalmışdı? Bu il belə problemlər olmadığından həcm etibarı ilə Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti  daha çox neft çıxarıb və satıb. Amma əsas məsələdən yan keçilir. Satılan neftə görə Azərbaycana ötən illə müqayisədə 3 dəfə az pul daxil olub. (Mənbə: anspress.com saytının 2 fevralda Dövlət Kömrük Komitəsinə istinadan yaydığı məlumat). İndi özünüz düşünün əgər ötən il ixracatdan Azərbaycana daxil olan pul 3 dəfə azalıbsa, bizim bu 3 dəfə az pula daha çox barel neft satmagımızı iqtisadi inkişaf adlandırmaq doğrudurmu?

Yenə də çətinliklə də olsa təsəvvür edək ki,  dövlət başçısının iddia etdiyi iqtisadi inkişaf həqiqətən də olub. Məgər xalqlar iqtisadi baxımdan  yaxşı yaşayanda müxalifət zəif olur? Bu nə məntiqdir? Bu necə təfəkkür tərzidir? Bu məntiqlə bizdən 10, 15, 20 dəfə yaxşı yaşayan Avropa ölkələrində, ABŞ-da gərək heç hakimiyyətlərlər dəyişməsin ki. Bəlkə İlham Əliyev bu avropalıların, amerikalıların, yaponların və bu qəbildən həqiqətən iqtisadiyyatı inkişaf etmiş xalqların qədirbilən olmamağına işarə edirmiş? O cür gözəl yaşayırlar, üstəlik də hər 4-5 ildən bir müxalifətə səs verib hökumətlərini dəyişirlər.

3-cü  doğru olmayan fikir

Jurnalistin bir nəfərin qeyri məhdud  müddətə prezident seçilməsinə imkan yaradan konstitusiya düzəlişləri ilə bağlı sualına cavab verərkən  İlham Əliyev iddia etdi ki, “bu düzəliş hansısa şəxsi səbəblərə görə edilməyib”. Onun bu fikrinin doğru olmadığını bilməyən varmı? Həm iqtidar tərəfdarları, həm də müxalifətçilər əmin deyilmi ki, bu düzəlişlər məhz onun yenidən “seçilməsinə” şərait yaratmaq üçün  edilib?

Dövlət başçısının bu düzəlişləri Avropada baş nazirlərin qeyri-məhdud müddətə  seçilmək imkanları ilə əsaslandırmağa çalışması da heç bir tənqidə dözmür. Əgər İlham Əliyev  baş nazirlərlə prezidentlərin statuslarını fərqləndirməkdə, niyə bütün dünyada baş nazirlərin deyil prezidentlərin seçilməsinə məhdudiyyət qoyulmasınının məntiqini başa düşməkdə çətinlik çəkirsə bu pis haldır. Başa düşürsə, amma bilə-bilə saxta arqumentlər gətirirsə  bu daha pis haldır.

Əslində bu 8 dəqiqəlik müsahibədə təkzib edilməli fikirlər daha çoxdur. Amma mən yazını yekunlaşdırmaq istəyirəm.

Sonda yazının əvvəlindəki bir fikrimə yenidən qayıtmaq istəyirəm. Müsahibədə İlham Əliyev Qarabağla bağlı doğru  fikirlər də səsləndirmişdi. Lakin mən əmin deyiləm ki, əcnəbi tamaşaçı o fikirlərin də düzgünlüyünə çübhə etməyəcək.  Ona görə yox ki, mən də bütün dünyanın bizə qarşı qərəzli olduğunu düşünürəm. Yox, ona görə ki, bu qədər qeyri-səmimi, doğru olmayan fikirlərin, saxta arqumentasiyanın içindən yeganə doğru fikri axtarıb tapmaq və ona inanmaq sadəcə çətin olacaq.

Ordumuzda ölüm konveyeri

Yanvar 30, 2010 24 şərh

Yanvarın 28-də  Azərbaycan  ordusunda növbəti  faciəvi  cinayət hadisəsi  baş verib. 2 əsgərimiz 4 yüksək rütbəli zabitimizi  öldürüb, 2 zabitimizi də ağır yaraladıqdan  sonra özlərini də öldürüblər. Heç şübhəsiz ki, bu xəbər  hər bir azərbaycanlını sarsıdıb. Çox ağır itkidir. Hərəsi bir evin ümüd yeri, dirəyi olan, birlikdə isə millətimizin güvənc yeri olan  6 gəncimizi olduqca mənasız bir ölüm əlimizdən aldı. Ölənlərin valideynlərinə, yaxınlarına,  bütövlükdə millətimizə başsağlığı verirəm,  kədərlərini bölüşürəm.

Əli Kərimli

Bütün dünya ordularında cinayətlər, bədbəxt hadisələr baş verir. Amma Azərbaycan Ordusunda baş verənlər heç bir ölçüyə sığmır, müqayisəyə gəlmir. Bir neçə ay qabaq da Seyfəli təlim mərkəzində bir əsgər 4 zabiti güllələmişdi. 2009-cu il ərzində orduda 73 nəfər hərbçimiz ölüb. Onun 28 nəfərinin atışma zəminində, silahla öldürülməsi rəsmən təsdiq olunub. Atəşkəs illərində orduda ölənlərin sayı isə 1000-lərlədir. Bütün bunlar çox dəhşətlidir. Nə baş verir ordumuzda? Əsgər və zabitlərimizi bir-birinə silah qaldırmağa  bəzən də özünü öldürməyə nə vadər edir? Haradandır bizim ordumuzda bu qədər qəddarlıq, insana, soydaşa nifrət?

Ordudakı çoxsaylı ölümlərin səbəbini  nizamnamədən kənar münasibətlərdə,  güclünün zəifi, yüksək rütbəlinin aşağı rütbəlini, çox xidmət edənin təzə gələnləri döyüb, təhqir edib, alçaltmasında axtarmaq lazımdır. Zorun legitimlik qazanmasında, şikayət etməyə obyektiv bir instansiyanın qalmamasında, qanunçuluğa nəzarətin, istintaqın, məhkəmənin iflasında axtarmaq lazımdır.

Orduda müşahidə etdiyimiz qəddarlığın da, insana nifrətin də, zora meylliliyin də səbəbini cəmiyyətdə, bugunki idarəetmədə axtarmaq lazımdır. Onlar gözlərini açıblar güclünün, vəzifəlinin, pulu çox olanın “haqlı” çıxdığını, qalib olduğunu görüblər. Polisin dinc əhalini-qadını, qocanı,  döyməsinin, sürüməsinin şahidi olublar. Onlar eşidiblər ki,  dinc əhalini döyən polislərin cəzalandırılmasını bütün dünya tələb etsə də prezidentləri buna imkan verməyib.  Hər il işgəncələrdən nə qədər adamın öldüyünü, buna görə heç kimin məsuliyyət daşımadığını, bu ölümlərin sadəcə statistikaya çevrildiyini görüblər. Beləliklə əmin olublar ki, bu cəmiyyətdə cinayətə görə cəza labüd deyil, insan həyatının isə heç bir qiyməti yoxdur.

Məsələyə bir az geniş yanaşsaq orduda bərqərar olmuş ölüm konveyerinə görə əslində hamımız məsuliyyət daşıyırıq. Hakimiyyət, bu kriminal rejimi qurduğu, bəslədiyi üçün təqsirlidir. Hər gün üzləşdiyimiz eybəcərliklərin memarı onlardır. Müxalifət olaraq bizlər,  neçə illər ərzində bu ölüm konveyerini durdura bilmədiyimiz üçün, cəmiyyəti səfərbər edib xalqı bu kriminal və korrupsioner hakimiyyətdən  hələ də xilas edə bilmədiyimiz üçün məsuliyyət daşıyırıq. Polis, prokuror, hakim hər yerdə zor və qəddarlıq toxumu səpdiklərinə, zorakılığı həyat normasına çevirdiklərinə, 1000-lərlə zorakılıq hallarına göz yumduqlarına  görə təqsirlidir. Vəzifəli şəxs, antiinsani rejimin bir vinti olduğuna görə, korrupsiya  və rüşvətin bu qədər adiləşib, həyat tərzimizə çevrilməsində iştirakına görə məsuliyyət daşıyır. Hətta müəllim belə hüquqsuz və savadsız şagirdlər yetişdirdiyinə görə günahkardır … Bütün yerdə qalanlar da  bu rəzaləti illər ərzində səssizcə seyr etdiyinə görə, mənim başım salamat olsun, başqasından mənə nə? Deyib yaşadığına, ölkədə dəyişikliklər üçün heç bir iş görmədiyinə  görə məsuliyyət daşıyır.

Amma bir nəfər var ki, onun məsuliyyəti hamıdan artıqdır. Bu şəxs əlbəttə ki, hər bir vətəndaşın həyatına görə məsul olan İlham Əliyevdir. Məhz onun idarəetmə anlayışı cəmiyyətin bütün sferalarında zorun, gücün kultunu yaradıb. Ölkədəki hüquqi nihilizm, cəzasızlıq, qanunçuluğun, məhkəmə sisteminin bu şəkildə gözdən düşməsi onun siyasətinin nəticəsidir.

Ordu da toplumun bir hissəsidir. Cəmiyyətimizə aid olan bütün problemlər orduya da aiddir. Amma ordu daha qapalı sistem olduğundan əslində bütövlükdə topluma aid problemlər orduda daha eybəcər formada zühur edir. Əlbəttə,  problemlərin əsaslı həlli Azərbaycanda  köklü dəyişıkliklərdən keçir. Ölkədə qanunçuluğun möhkəmlənməsi, müstəqil və ədalətli məhkəmə sisteminin bərqərar olması,  media azadlığının təmin edilməsi, ordu üzərində xalq tərəfindən seçilmiş parlament nəzarətinin təmin edilməsi, hərbi hissələrin qapılarının vətəndaş cəmiyyəti  nümayəndələri, jurnalistlər və əsgər valideynləri üçün açılması, korrupsiya ilə dövlət səviyyəsində mübarizə aparılması orduda da vəziyyəti müsbətə doğru dəyişəcək.

Amma bunların hamısı gələcəkdə olacaq. Korrupsiya və kriminal pramidası demontaj olandan sonra.  Ölkəmizdə demokratiya bərqərar olanda . O vaxta qədər camaatın min əziyyətlə böyüdüb, vətənin müdafiəsinə göndərdiyi uşaqları məhv olmamalıdır. Onların həyatını  belə mənasız ölümlərdən qorumalı olan şəxs isə dövlət başçısı İlham Əliyevdir.

Cənab İlham Əliyev,  sizin öz qurduğunuz sistemi köklü şəkildə dəyişəcəyinizlə bağlı bir illüziyamız yoxdur. Amma orduda ən elementar qayda-qanunu  yaratmağa siz borclusunuz.  Orduda daha nə baş verməlidir ki, siz ordunun problemlərini yüksək hərbi rəhbərliklə ciddi şəkildə müzakirə edəsiniz, əsgər və zabitlərimizin kütləvi şəkildə məhv edilməsinə görə məsuliyyət daşıyan şəxsləri   cəzalandırasınız? Dinc dövrdə, bir ildə  73 ölüm hadisəsinin  baş verməsi sizi inandırmadımı ki, ordudakı problemləri gizlətmək,  ört-basdır etmək yox,  onları həll etmək lazımdır?

“Azadlıq”dan daha böyük birlik istəyirik

Yanvar 28, 2010 14 şərh

28 -01 -2010

Əli Kərimli: “Mənə heç kim izah edə bilməz ki, daha böyük koalisiya yaratmaq əvəzinə olan birliyimizdən imtina etməliyik»

«Avtoritar rejimlərdə seçkiyə 9 ay qalmış demokratik qüvvələr onları ayıran yox, birləşdirən məqamları axtarıb tapmalıdırlar»

Seçki müzakirləri müxalifətdaxili ittihamları gücləndirib. Bu dəfə ittihamlar partiya rəhbəri səviyyəsində səsləndirilir. Bir neçə gün əvvəl Müsavat başqanı İsa Qəmbər digər partiya sədrlərinin ünvanına «Rusiyanın, İranın, MTN-nin agenti» ifadəsini işlətmişdi.
Birlik müzakirlərinin aparıldığı dönəmdə bu açıqlama olduqca maraq doğurdu.
Qeyd edək ki, İsa Qəmbər  yalnız AXCP ilə birgə seçkiyə qatılmağa hazır olduğunu bəyan edib.
AXCP sədri Əli Kərimli ilə söhbətimizdə müxalifətdaxili müzakirələrdən, birlik modellərdən və qarşılıqlı ittihamlardan danışmışıq.

– Əli bəy, bələdiyyə seçkilərinin nəticələri fonunda cəmiyyətin, hakimiyyətin və müxalifətin parlament seçkilərinə hazırlığını necə qiymətləndirirsiniz?

– Baxmayaraq ki, bələdiyyə seçkiləri faktiki seçki kimi keçirilmədi, hətta əvvəlki illərdə olan demokratiyanın imitasiyası da baş vermədi. Ancaq paradoksal olsa da, mənim də, cəmiyyətin də parlament seçkiləri ilə bağlı gözləntiləri fərqlidir. Ötən ili demokratiyadan uzaq, demokratiyanın məhdudlaşdırılması ilə xarakterizə olunan il kimi yola salsaq da, amma bu ilin seçkiləri siyasi mübarizə üçün müəyyən imkanlar yaradacaq.

– Hansı mənalarda?

– Əvvəla, parlament seçkiləri prezident və bələdiyyə seçkilərindən pozitiv mənada çox fərqlənir. Bələdiyyə seçkilərinə cəmiyyət bir qayda olaraq çox əhəmiyyətsiz kimi baxır, çünki yerli idarəetmə orqanlarının səlahiyyətləri həddindən artıq məhduddur, beynəlxalq maraq da olmur. Bu mənada bələdiyyə seçkilərinin ölkədə nəyisə dəyişəcəyinə adamları inandırmaq olmur. Belə olduqda isə bələdiyyə seçkiləri əvvəlki illərdən də passiv keçir. Prezident seçkilərində isə yalnız bir yerə seçki keçirilir. Ölkədə saxtakarlıq şəraiti qaldıqca adamlar başa düşürlər ki, həmin bir yerə də hökumətin namizədi saxtalaşdırılaraq təyin olunacaq. Parlament seçkilərində isə kifayət qədər fərqli vəziyyət var. Əvvəla, bu seçkilər bələdiyyə seçkilərindən daha əhəmiyyətlidir və insanları inandırmaq olur ki, parlament seçkilərində ölkənin taleyi ilə bağlı hansısa dəyişikliklər ola bilər. Həm də bir çox ölkələrin təcrübəsi göstərib ki, parlament seçkiləri köklü dəyişikliklərin başlanğıcı olub, bu mənada bələdiyyə seçkilərindən fərqlənib. Prezident seçkilərindən ona görə fərqlənir ki, parlament seçkilərində tam və qəti qələbə və tam və qəti məğlubiyyət yoxdur. Ola bilsin ki, bir çox dairələrdə müxalifət məğlub olsa da, hansısa dairələrdə uğur qazana bilir. Yaxud qələbələr hansısa həddə rəsmiləşə bilməsə də, amma proseduru davam etdirmək olur. Məsələn, 2005-ci ilin parlament seçkilərində bütün saxtalaşdırmalardan sonra “Azadlıq” blokunun 8 nümayəndəsinin seçildiyi etiraf olunmuşdu. O başqa məsələdir ki, üçümüz mandatdan imtina etdik. Hazırda 40 namizədin şikayəti Avropa Məhkəməsində icraata götürülüb. Yəni prezident seçkilərindən fərqli böyük qələbə olmasa da, hansısa kiçik qələbələr istisna deyil. Amma böyük qələbələr də prinsipcə istisna deyil. Ona görə də parlament seçkilərinə maraq çox olur, o cümlədən parlament seçkilərinə iqtidarlı-müxalifətli və müstəqil olaraq yüzlərlə adam qatıldığından ictimai fəallıq kəsb edir. Beynəlxalq marağı da nəzərə alsaq parlament seçkiləri ictimai fəallığı gücləndirmək və demokratiya uğrunda müəyyən addımların atılması üçün yaxşı imkanlar yaradacaq.

– Ancaq təhlükələrdən danışanlardan da var. Müttəfiqiniz Lalə Şövkət bildirib ki, bələdiyyə seçkiləri parlament seçkiləri öncəsi məşq olduğundan daha süst keçə bilər, ona görə o, namizədliyini irəli sürməyəcək…

– Əvvəla, Lalə xanım cəmiyyəti hökumətin niyyətindən xəbərdar edir. O, demir ki, biz əlimizi yanımıza salıb hakimiyyətin niyyətini həyata keçirilməsini gözləməliyik. Lalə xanım cəmiyyətə mesaj verir ki, bələdiyyə seçkilərindən sonra biz bilməliyik ki, özümüz insanları kütləvi şəkildə mübarizəyə səfərbər edib hansısa dəyişikliklərə nail ola bilməsək hakimiyyətin niyyəti tam bir partiyalı sistemə keçməkdir.

– Bəs onun seçkilərdən geri çəkilməsini necə izah edərdiniz?

– Bu, geri çəkilmə yox, seçkilərdə iştirak etməməklə bağlı qərardır. Yəqin ki, özü lazım bilsə daha ətraflı izahatını verər. Amma Lalə xanım namizəd olmasa da müxalifətin, öz partiyasının, blokun qələbəsi üçün ciddi əzmlə çalışmaq əzmindədir. Mən onunla tez-tez əlaqə saxlayıram, o, yenə də özünə inamlı əhval-ruhiyyədədir. Bu il də Lalə xanım mübarizənin ön sıralarında olacaq.

– Ümumiyyətlə, Lalə xanımla seçkilərə və müxalifətin birliyinə yanaşmanızda ziddiyyət və fikir ayrılığı varmı?

– Biz Lalə xanımla çox yaxşı münasibətlərdəyik və bu, siyasi münasibətlərin üstündədir. Mən Lalə xanımda Azərbaycan siyasətçilərində görmədiyim bir çox xüsusiyyətləri görmüşəm. Ona görə də aramızdakı ziddiyyətlərdən danışmaq yersizdi, çünki belə şey yoxdur. Amma aramızda fərqli fikirlər ola bilər və biz bu məsələləri müzakirə edib ortaq məxrəcə gəlirik. Bilirsiniz, nə qədər insan varsa, bir o qədər də özünəməxsus subyektiv fikirlər var. Nəinki blokda, bir partiyanın daxilində də ilk baxışda bütün məsələlərə yekdil münasibət olmur, müzakirə tələb olunur, qarşılıqlı arqumentlərin hesablanması nəzərdə tutulur. Bu müzakirələr millətimiz, müxalifət üçün ən doğru olanı tapmaq üçündür. Belə olduqda hansısa antoqonist ziddiyyətdən və fərqli maraqlardan söhbət gedə bilməz. Ən yaxşını və doğrunu tapmaq üçün fikir mübadiləsindən söhbət gedir ki, bu, parlament seçkilərində iştirakın formalarından ibarətdir.

– Son zamanlar Siz də, müavininiz Fuad Qəhrəmanlı da müxalifətin birliyinin necə olması haqqında məqalələr yazmısınız. Müsavat rəsmiləri isə açıq şəkildə bəyan edirldər ki, birlik deyəndə yalnız AXCP ilə əməkdaşlığı nəzərdə tuturlar…

– Əvvəla, bu barədə Sizdən öncə başqa bir jurnalist də sual vermişdi. Mən məhz parlament seçkilərində iştirak etməklə bağlı Müsavat Partiyasının “Azadlıq” bloku ilə əməkdaşlıq etmək istəmədiyi barədə rəsmi mövqeyə rast gəlməmişəm. Ümid edirəm ki, belə bir mövqe olmayacaq. Hesab edirəm ki, Siz keçmişdə olan müzakirələrin təsiri altında bu sualı verirsiniz. Əvvəllər müxalifətin müxtəlif formatları yaranan zaman belə müzakirələr olub. Yəni “Azadlıq” bloku ilə Müsavat Partiyası arasında xoşagəlməz müzakirələr baş verib. Amma mən bilən parlament seçkiləri ilə əlaqədar istinad etdiyiniz mövqe Müsavat tərəfindən ifadə olunmayıb. Ona görə də qarşıdan gələn seçkilərdə demokratiya üçün çalışan qüvvələrə şərait yaradılmalıdır ki, ümummüxalifət birliyində təmsil olunub öz xidmətlərini xalq üçün versinlər. Amma hesab edirəm ki, mübarizənin mərkəzində “Azadlıq” bloku ilə Müsavat birlikdə dayanmalıdır. Bu mənada bu təşkilatlar arasında gərginlik yaratmağa yönələn açıqlamaları doğru saymıram.

– Müsavat Ali Məclisinin sədri Sülhəddin Əkbər qəzetimizə bu günlərdə deyib ki, onlar yalnız AXCP ilə birgə seçkilərdə iştirak etmək istəyirlər. Bu, Sizə nəsə demirmi?

– Xeyr! Bir daha vurğulamaq istəyirəm ki, zaman-zaman mətbuat vasitəsi ilə müzakirələr aparmışıq. Həm də təmaslarımızda demişik ki, hər hansı birləşmə təklifləri mövcud olandan daha mükəmməl birliyə doğru yönəlməlidir. Hər hansı birləşmə təklifi parçalanma assosasiyası yaratmamalıdır. Hazırda ölkənin üç partiyası beş ilə yaxındır ki, bir yerdə fəaliyyət göstərirlər. Bəli, etiraf edirik, bu birlik ölkənin demokratik resurslarını səfərbər etmək üçün yetərli deyil. Bu mənada “Azadlıq” blokundan da daha böyük birlik istəyirik. Onda niyə olanı parçalayaq? Necə başa düşmək olar bu məntiqi ki, hazırda “Azadlıq” bloku var. Bu yaxınlarda keçirilən sorğuların nəticəsində blokunun parlament seçkilərində müxalifətin əsas qüvvəsi kimi göstərilmişdi. Ancaq mən özüm blokun təsisçilərindən biri kimi düşünürəm ki, daha geniş birlik yarada bilək. Yarada bilmiriksə, olanı nə məqsədlə dağıtmağımızı başa düşmürəm. Mənə heç kim izah edə bilməz ki, biz daha böyük birlik yaratmaq əvəzinə olan birliyimizdən imtina etməliyik.

– Amma Müsavat rəsmiləri AXCP ilə birliyi ideoloji eyniliklə əsaslandırırlar…

– Bu şəkildə partiyaları dəyərləndirmək düz deyil. Bunlar hamısı keçilmiş mərhələlərdir. Həm də qarşılıqlı ittihamlar olan bir mərhələydi. Bilirsiniz, bizim neçə illər ərzində qarşılıqlı ittihamlar səsləndirməyə, biri-birimizi gözdən salmağa vaxtımız olub, hətta lazım olduğundan da çox olub. Çox təəssüf ki, hər dəfə seçki məğlubiyyətindən sonra müxalifət düşərgəsi daha yaxşı toparlanıb qələbə üçün birlik formatını axtarmaq əvəzinə qarşılıqlı ittihamlara üstünlük verib. Bu, təəssüf doğursa da, qismən başa düşüləndir ki, seçkilərdən sonra belə əhval-ruhiyyə Azərbaycan siyasətinə hakim olub. Mənim üçün çox qəribədir ki, seçkilərdən əvvəl bu cür qarşıdurma müxalifət düşərgəsində gücləndirilir. Hətta bəzən belə görünür ki, şüurlu şəkildə gücləndirilir. Bu, əlifbadır ki, bizim kimi avtoritar rejimlərdə seçkiyə 9 ay qalmış müddətdə demokratik qüvvələr onları ayıran, biri-birinə qarşı qoyan məqamları yox, birləşdirən məqamları axtarıb tapmalıdırlar. Niyə biz bu sadə həqiqətə əməl etməyək ki?

– Siz qarşılıqlı ittihamlar deyəndə Müsavat başqanı İsa Qəmbərin son açıqlamalarını nəzərdə tutursunuz?

– Mən ümumiyyətlə Azərbaycan müxalifətinin keçmişi ilə bağlı bu ifadəni işlətdim.

– Bəs İsa Qəmbərin son açıqlamalarını necə qiymətləndirirsiniz?

– Niyə elə hesab edirsiniz ki, mənim hər açıqlamamı İsa bəy, onun hər açıqlamasını mən qiymətlətləndirməliyəm? Biz ekspertik? Bizim fikrimizə oxucu, seçici və millət münasibət bildirsin. Axı hər dəfə biri-birimizin açıqlamalarımıza şərh versək münasibətlərimizi necə daha da yaxşılaşdıra bilərik? Yaxud seçki ilində müxalifətin birliyini necə yarada bilərik? Ona görə hər bir siyasətçinin açıqlamasına və əməlinə də seçici qiymət verməlidir, dar mənada da oxucu.

– Mən ona görə bu məsələnin üzərində dayanıram ki, İsa Qəmbərin dediklərinə müttəfiqiniz Lalə Şövkətin müavini Əvəz Temirxan çox sərt münasibət bildirdi. Bu mənada Sizin də reaksiyanız lazım deylmi?

– Xeyr, təhrif edirsiniz. Əvəz bəy İsa bəyin dediklərinə hər hansı sərt münasibət bildirməyib. Əvəz bəy “Yeni Müsavat”dakı yazılarla bağlı danışıb.

– Əli bəy, Əvəz Temirxan MIA.Az saytına bu barədə danışaraq bildirib ki, İsa Qəmbər 37-ci ilin ovqatında danışır və bizim qəzet də bu açıqlamanı dərc edib…

– Natiq bəy, mən dedim, ikinci dəfə təkrar edirəm, mənə, müxalifət partiyasının sədri və bloku həmsədri kimi müxalifəti birləşdirən məqamları cəlb etmək lazımdır. Sizə nəyə görə əks lazımdır?

– Əks lazım deyil. Məni düzgün başa düşün. Onda sualı belə qoyuram, İsa Qəmbərin məlum açıqlaması müxalifətin birliyini yaxınlaşdırır, yoxsa…?

– Mən elə indicə sualınıza cavab verdim. Yəni nəyə görə siyasətçilərin biri-birinin açıqlamalarını şərh etməyi doğru saymıram. Əgər sualın cavabını verdimsə, onda vaxtımızdan səmərəli istifadə edək.

– İsa Qəmbər demişdi ki, müxalifət düşərgəsində, İranın, Rusiyanın, MTN-in, Ramiz Mehdiyevin adamları var…

– Natiq bəy, sualınıza cavab vermişəm, buyurun davam edin.

– Aydındır! Nədənsə müxalifət düşərgəsində gözləmə mövqeyi var. O mənada kimsə gəlib seçki öncəsi durumu dəyişəcək, yalnız bundan sonra parlament seçkilərində namizəd olmağa dəyər. Bu münasibəti bölüşürsünüzmü?

– Xeyr. Hesab edirəm ki, il başlayandan olduğumuz düşərgədə ciddi müzakirələr başlanıb. Biz müxalifətin bir araya gəlməsi, daha uğurlu formatda birləşib 2010-cu il seçkilərinin yaratdığı fürsətdən cəmiyyəti fəallaşdırmaq üçün maksimum istifadə ilə bağlı ciddi işə başlamışıq. Həm ictimai təşkilatların, həm blokun buna hazırlanması prosesi gedir. Həm də paralel olaraq artıq partiyalardan birbaşa parlament seçkilərinə yönəlmiş hazırlıqlar da aparılır. Ola bilsin cəmiyyətin hansısa kəsimində dediyiniz gözlənti ola bilər. Amma siyasi qüvvələr də belə gözləmə mövqeyi ola bilməz. Hamımız yaxşı bilirik ki, özümüz özümüzə çarə tapmasaq, nəticə əldə etməsək heç kim bizi azadlığa qovuşduran deyil.

– Siz namizədliyinizi verəcəyiniz dairəni müəyyənləşdirmisinizmi?

– Xeyr!

– Təxminən nə vaxta müəyyən ola bilər?

– Hansısa dairədən namizəd olmağım mənim fikirlərimin çox az bir hissəsini məşğul edir. 2005-ci ildə ümumi səylərimin çox kiçik bir hissəsini öz dairəmdə qələbəyə sərf etdim. Demək olar ki, bütün gücümü blokun uğuru üçün səfərbər etdim və o rayon qalmadı ki, orda blokun namizədlərinin kampaniyasında iştirak etməyim. Ona görə indi özüm üçün bir dairədə seçki işini qurmaq düzgün olmazdı. Mənim üzərimdə bir partiyanın, hətta blokun məsuliyyətinin bir hissəsi var. Bu mənada hamının marağını və bütövlükdə seçki kampaniyasının strategiyasını düşünməyim düzgün olardı.

– Ancaq siyasi baxımdan fəal olanları Əli Kərimlinin hansı dairədən namizəd olması məşğul etmirmi?

– Məşğul etsin də. Kimlərsə qüvvələrini səfərbər etsin, sövdələşmələr edib hökumət namizədlərini düşünsün. Niyə də məşğul olmasınlar?

– Siz istəmirsiniz ki, cəmiyyət hansı dairədən namizəd olacağınızı bilsin?

– Vaxt çatanda elan edəcəyəm. Partiyadaşlarımla, mənimlə birgə olan müxalifətçilərlə məsləhətləşəcəm. İndi nə olub, heç nə olmamış Əli Kərimli öz dairəsini müəyyənləşdirməklə məşğul olmalıdır?!

– Bəzi siyasilər dairələrini müəyyənləşdirdiyinə görə bu sualları verirəm.

– Mən artıq sözümü dedim.

Natiq CAVADLI

http://www.bizimyol.az/?mod=news&act=view&nid=33750

Əli Kərimli: “Özündən deyən partiyaların heç biri ayrılıqda ölkənin demokratikləşməsi istiqamətində hansısa ciddi uğura imza ata bilməyib” – MÜSAHİBƏ

Yanvar 27, 2010 6 şərh

[ 27 Yanvar 2010 14:40 ] 

“… Bura özümüzü də daxil edirəm”

Bakı. Elnur Məmmədli – APA. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) sədri Əli Kərimlinin APA-ya müsahibəsi

– Bu il Azərbaycanda keçiriləcək parlament seçkilərinə AXCP və “Azadlıq” bloku daxilində hazırlıq başlayıbmı?

– Hazırda parlament seçkiləri ilinin əvvəlindəyik və indiki mərhələnin əsas vəzifəsi müxalifətin seçkidə hansı formada, hansı formatda iştirak edəcəyi ilə bağlı qərarlar verməkdir. Mənim fikrim bundan ibarətdir ki, biz imkan daxilində müxalifətin geniş birliyini yaratmalıyıq. Hesab edirəm ki, müxalifətin real hissəsinin bir araya gəlməsi Azərbaycan cəmiyyətində parlament seçkilərinə marağı və ümidi, eyni zamanda müxalifətin resurslarını da artırar. Ona görə də müxalifətin bir araya gəlməsini vacib şərt hesab edirəm. Düşünürəm ki, bu, parlament seçkilərində uğur qazanmağımıza ciddi kömək edə bilər. Eyni zamanda hesab edirəm ki, müxalifətin bir araya gəlməsi o mənanı kəsb etməməlidir ki, bu ada iddia edən bütün qurumlar bir araya gəlməlidir. Heç şübhəsiz ki, indiyə qədər hakimiyyətə münasibətdə prinsipial mövqe ortaya qoya bilməyən, zaman-zaman müxalifətin deyil, hakimiyyətin maraqlarından çıxış edən siyasi qüvvələr bu tipli birlikdə olmamalıdır. Bu, kifayət qədər prinsipial məsələdir və biz bu gün bu məsələni həll etməliyik. Həm partiya, həm blok daxilində müzakirələr aparılır. Prinsip etibarı ilə dediklərimlə bağlı ciddi mübahisə, fikir ayrılığı yoxdur. Amma bu düsturu konkretləşdirmək – hansı partiyalar bu prinsiplərə uyğun hesab olunmalıdır, hansıları uyğun hesab olunmamalıdır, “Azadlıq” bloku bu seçkilərdə kimləri özünə strateji müttəfiq seçməlidir – bununla bağlı müzakirələr davam edir. Yəqin ki, yaxın bir-iki ay ərzində bu müzakirələr nəticə verəcək.

– Parlament seçkilərində namizədliyinizi irəli sürmək fikrindəsinizmi?

– Son qərarı vermək üçün hələ tezdir. Amma mənim seçkilərdə iştirakın lazımlığı barədə ilkin qərarım var. Ümumiyyətlə, vəziyyətin kifayət qədər mürəkkəb olmasına baxmayaraq, mən hesab edirəm ki, 2010-cu ildə demokratiya istiqamətində müəyyən addımlar atmaq, parlament seçkilərində əhalini səfərbər edib mübarizəyə cəlb etmək olar. Adamların itirilmiş ümidlərini bərpa etmək mümkündür. Bunun üçün də seçkidə iştirak etmək, mübarizənin ön sıralarında yer almaq mənim planlarıma daxil olacaq.

– “Azadlıq” bloku daxilində real müxalifətin müəyyənləşməsi ilə bağlı başlayan müzakirələrdə ciddi fikir ayrılıqlarının ortaya çıxmasına səbəb nədir?

– Blokun daxilində normal müzakirələr gedir. Fikir ayrılıqları ilə fikir müxtəlifliyini fərqləndirmək lazımdır. Blokun daxilində hər hansı uzlaşmayan, bir-birinə daban-dabana zidd mövqelər yoxdur. Müəyyən fərqli yanaşmalar var. Artıq mətbuatda bu barədə müəyyən məlumatlar yayılıb. Konsensus əldə etməyin, birgə qərarların qəbulunun yolu bundan keçir ki, gərək birgə müzakirələr aparasan. Arqumentlərinlə həmkarlarını, müttəfiqlərini inandırasan. Hazırda bu proses gedir. Biz daxili müzakirələrimizlə bir-birimizi inandırmağa çalışır, “Azadlıq” bloku, müxalifət və bütövlükdə Azərbaycan üçün ən düzgün variantın seçimi üzərində işləyirik.

– Müavininiz Nurəddin Məmmədli isə artıq AXCP-nın real müxalifətlə bağlı mövqeyini müəyyənləşdirdiyini deyib…

– Biz konkret olaraq bir-bir partiya adlarını sadalamaq fikrində deyilik. Belə açıqlamalar vermək niyyətimiz yoxdur. Yaradacağımız seçki bloku mövqeyimizi cəmiyyətə açıqlayacaq. Kimlər real müxalifət hesab ediriksə, çalışacağıq ki, seçkilərdə onlarla birgə hərəkət edək.

– “Azadlıq” blokunda olan üç partiyanın real müxalifət anlayışına münasibətləri necədir?

– Hər hansı ciddi fərqlər yoxdur. Ola bilsin ki, partiyalararası münasibətlər müəyyən fərqlər var. Amma prinsip etibarı ilə real müxalifət anlayışına və ümumiyyətlə, hökumətə münasibətdə fikir ayrılığı yoxdur.

– Sizin seçkilərə “Azadlıq” bloku ilə Müsavat Partiyasının birgə qatılması ilə bağlı təklifiniz var. Müsavat Partiyası isə bildirir ki, yalnız AXCP ilə müttəfiq ola bilər, blokdakı digər partiyaları qəbul etmir. Bu yanaşmanı necə qiymətləndirirsiniz?

– Əvvəla, Müsavat Partiyasının belə konkret açıqlamasına rast gəlməmişəm. Əvvəllər belə müzakirələr olub, bu, müxalifətin əməkdaşlıq mərkəzi formalaşan zaman baş verib. Amma parlament seçkilərində Müsavat Partiyasının “Azadlıq” bloku ilə, o cümlədən AXCP-nin blokdakı müttəfiqləri ilə əməkdaşlıq etmək istəmədiyi barədə açıqlama ilə rastlaşmamışam. Ümumiyyətlə, mənim fikrim ondan ibarətdir ki, biz müxalifətin ağlabatan, effektli və mümkün qədər prinsipial birliyini ortaya qoymalıyıq. Bu işi görmək üçün imkan daxilində detallarla bağlı mətbuata az danışıb çox işləmək lazımdır. Ona görə də mən bu kimi suallara ümumi cavab verirəm. Bu saat o məni maraqlandırmır ki, şok açıqlamalar verim, mətbuatın, oxucuların da diqqətini bu açıqlamalar daha çox cəlb etsin. Məni daha çox o maraqlandırır ki, gördüyümüz iş nəticə versin. Ona görə də bu arada mətbuat bizdən xüsusi maraqlı açıqlama gözləməsin. Diqqətimiz ona cəlb olunacaq ki, açıqlamadansa səmərəli işlər görüm.

– VİP sədri Əli Əliyevin sizə qarşı şərt irəli sürərək, bir həftə müddətinə mövqeyinizi müəyyənləşdirilməyinizi tələb etdiyini bildirir. Bu nə qədər həqiqətə uyğundur?

– Bu bizim bədxahlarımızın yaydığı şayiədir. “Azadlıq” bloku daxilində münasibətlərimiz elə deyil ki, bir-birimizlə şərt dili ilə danışaq. Belə şeylər “Azadlıq” bloku daxilində mümkün deyil. Bu, “Azadlıq” bloku daxilində problem görmək istəyənlərin uydurmasıdır.

– “Azadlıq” blokunun Müsavat Partiyası ilə əməkdaşlıq ehtimalı nə qədərdir?

– Belə deyək ki, ən ağlabatan versiyalardan biri məhz elə “Azadlıq” bloku ilə Müsavat Partiyasının parlament seçkilərində əməkdaşlığına nail olmaqdır. Mənə elə gəlir ki, bu, müxalifətin və ümumiyyətlə, demokratik qüvvələrin marağında olmalıdır. Biz ardıcıl olaraq, addım-addım çalışacağıq ki, bu əməkdaşlıq, strateji birlik mümkün olsun.

– Amma belə bir məqamda “Azadlıq” blokunda təmsil olunan Liberal Partiyasının rəhbərliyi Müsavat Partiyasına qarşı şərt ittihamlar irəli sürür. Sizcə, bu, münasibətlərin daha da korlanmasına səbəb olmayacaq?

– Bilirsiniz, çox partiyalı ölkələrdə partiyaların arasında təəssüf ki, nə qədər xoş olmasa da, müəyyən söz atışmaları zaman-zaman olur. O cümlədən Azərbaycanda da partiyaların tarixində kifayət qədər gərgin məqamlar, qarşılıqlı ittihamlar, təəssüf doğuran qarşılıqlı açıqlamalar görmüşük. Amma o da məlumdur ki, keçmişdəki xoşagəlməz açıqlamalara baxmayaraq, 2005-ci ildə o zaman ölkənin üç böyük partiyası bir araya gəlib “Azadlıq” blokunu yarada bildi və ciddi nəticələr əldə olundu.

Baxmayaraq ki, bizim qələbəmizi hüquqi cəhətdən rəsmiləşdirmək imkanımız olmadı, amma həm ölkə, həm dünya ictimaiyyəti gördü ki, müxalifət birləşdi, hər bir dairədən vahid namizəd irəli sürdü, seçkiləri uddu. “Azadlıq” blokunu 2005-ci ildə yaratmış qüvvələrin münasibətləri cəmi bir-iki il əvvəl olduqca sərt idi. Ona görə də bizə müxalifəti bir araya gətirmək üçün imkanlar lazımdır. Biz daha çox müxalifətin ortaq maraqlarını tapmaqda, üst-üstə düşən mövqelərini tapıb ortaya çıxarmaqda maraqlıyıq.

Görünür, başqalarını da müxalifəti daha çox ayıran məqamları görmək, onları işıqlandırmaq, bir az böyütmək maraqlandırır. Ona görə də biz daha çox müxalifəti daha çox bir araya gətirə bilən maraqların üzərində işləyəcəyik. Mən inanıram ki, müxalifət bir araya gətirmək maraqları kifayət qədər güclüdür. Liberal Partiya, Müsavat, AXCP üçün də Azərbaycanın demokratikləşməsi önəmlidir. Ayrı-ayrı fərdlərin nə deməsindən çox önəmlidir. Ona görə Azərbaycanın demokratikləşməsi, parlament seçkilərinin saxtalaşdırılmasının qarşısını almaq naminə əməkdaşıq etmək istəyi hansısa keçmiş xoşagəlməz əməllərə görə qisas almaq, əvəz çıxmaq hisslərindən üstün olmalıdır. Mən bütün dostlarımızla da söhbətlərdə çalışıram ki, bu mövqe üstünlük təşkil etsin və biz gerçək birlik əldə edə bilək.

– Siz bu qarşıdurmanı dayandıra biləcəksinizmi?

– Mən ümidliyəm və hesab edirəm ki, söhbət mənim bunu dayandırmağımdan yox, ümumilikdə, intriqa istəyinin mübarizə istəyini üstələməsinə yol verməməkdən getməlidir. Mən inanıram ki, seçkilər yaxınlaşdıqca hamımız daha çox birləşmə məqamları axtaracağıq ki, ölkədə vəziyyəti dəyişə bilək. Çünki bu faktdır ki, ayrı-ayrılıqda heç bir partiyanın ölkədəki vəziyyəti dəyişmək imkanları yoxdur. Kifayət qədər çox zaman keçib, əvvəlki illərdə belə hallar yaşamışıq, ayrı-ayrı vaxtlarda bütün partiyalar resurslarını ona xərcləyiblər ki, müxalifət daxilində hamıdan güclü olduqlarını sübut etsinlər. Bəzən təəssüf ki, biri digərini aşağılamağa da cəhd göstərib. Amma uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, bu mübarizə bizi ölkənin demokratikləşməsinə bir addım da olsa yaxınlaşdırmayıb. Özündən deyən partiyaların heç biri – özümüzü də bura daxil edirəm – ayrılıqda ölkənin demokratikləşməsi istiqamətində hər hansı ciddi uğura imza ata bilməyib. O cümlədən xalqın kütləvi şəkildə demokratiya uğrunda mübarizəyə qoşulmasına nail olmayıb. Ona görə də hesab edirəm ki, indi uzun illərin ədalətsizliyini yaşamış müxalifət partiyalarının funksionerləri də, sıravi üzvləri də, xüsusilə liderləri də düşünməlidirlər ki, 2010-cu ilin yaratdığı yeni fürsəti necə edək ki, itirməyək. Ambisiya davalarına, dedi-qodulara, kim haqlıdır, kim güclüdür mövzusunda yersiz diskussiyalara bu şansımızı da xərcləyəkmi? Yoxsa, bir qədər daha təmkinli olub bizi birləşdirən maraqlar üzərində düşünüb real birlik yaradıb demokratiya istiqamətində hansısa addımlar ataq. Mənə elə gəlir ki, sonda birlik istiqamətində təşəbbüslər daha çox dəstəklənəcək. Hazırda müşahidə olunan müəyyən qarşılıqlı emosional açıqlamalar bir neçə müddətdən sonra gündəmdən çıxacaq. Biz partiyaların tarixində belə məqamları çox görmüşük.

– Demokratiya Uğrunda İttifaq “Azadlıq” blokunun rəhbərləri ilə görüş keçirib və müəyyən təkliflər irəli sürüblər. Bu təklifləri necə dəyərləndirirsiniz?

– Biz belə razılaşmışıq ki, bu görüş haqqında görüş faktından başqa mətbuata hər hansı açıqlama verməyək. Ona görə seçki ilində ayrı-ayrı siyasi qüvvələrin məsləhətləşmələri olduqca normaldır və təbiidir. Buna sevinmək lazımdır ki, keçmişdə hər hansı qarşılıqlı ittihamların olmasına baxmayaraq, indi ölkənin bütün müxalifət qüvvələri bir-biri ilə danışa, məsləhətləşə bilirlər. Bu görüşü də bu baxımdan qiymətləndirmək lazımdır. “Azadlıq” bloku daxilində görüşdə qaldırılan məsələlər də müzakirə olunur.

– Bu müzakirələr davam edəcəkmi?

– Baxarıq.

– Müsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbərin müxalifətdə olan bəzi partiyaları İrana, Rusiyaya və hakimiyyətə işləməsi barədə ittihamlarını necə dəyərləndirirsiniz?

– Bu barədə İsa bəylə müzakirə aparmaq lazımdır. İsa bəy istəsə ki, daha konkret açıqlamalar versin, müəyyən qədər başlamış bu diskussiyalar daha da aydınlaşar. Amma qeyd etdiyim kimi, hazırda məni müxalifət daxilində əlavə qarşıdurmalar yaradan məqamlar yox, birləşdirmə məqamları daha çox maraqlandırır.

– Bu ittihamları nə qədər həqiqətə uyğun olduğunu düşünürsünüz?

– Mən bəyəm, milli təhlükəsizlik naziriyəm?!

Kateqoriyalar: Müsahibələr, Əli Kərimli Etiketlər: ,

20 yanvar günü mən necə sağ qaldım?

Yanvar 19, 2010 43 şərh

Əli Kərimli

6-cı sinifdə oxuyan qızımın: ”Ata 20 yanvar günü sən harada idin? O gün baş verənləri mənə danış” deməsi məni  xəyalən 20 il öncəyə -1990-cı ilin 19-20 yanvar günlərinə apardı.

Yanvar ayı başlayandan Bakıda gərginlik daha da artırdı. Respublikanın o zamankı kommunist rəhbərliyi ya idarəetmədən Moskva tərəfindən məqsədli şəkildə uzaqlaşdırılmışdı, ya da çox qabiliyyətsiz olduğundan heç nə edə bilmirdi. Bu arada Bakıda yaşayan ermənilərə qarşı  Moskvaya bağlı xüsusi xidmət orqanlarının  iştirakı və təhriki ilə təxribatlar artırdı. O zamankı AXC-nin strukturları çox çalışırdılar ki, bu təxribatların qarşısı alınsın, heç olmasa bərə vasitəsilə ermənılərin Türkmənistan limanlarına  salamat köçməsi təmin edilsin. Amma təxribatlar həm Qarabağ ətrafında, həm də Bakıda elə sürətlə artırdı ki, hətta bizlər – o zamankı  tələbə gənclik də başa düşürdü ki, təxribatları artırmaqda Mərkəzin məqsədi  Bakının yenidən işğalına zəmin yaratmaqdır. Aprel ayında  Azərbaycan Ali Sovetinə seçkilər olmalıydı, AXC-nin qələbəsi bu seçkilərdə labüd görünürdü. AXC-nin çoxluq olacağı parlamentin isə elə ilk qərarının dövlət müstəqilliyinin elanı olacağı da şübhə doğurmurdu.  Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin  qarşısını almaq üçün  nəhəng təxribat senarisi işə düşmüşdü. Böyük bəlanın yaxınlaşdığını hiss etsək də, onun qarşısını almaq iqtidarında deyildik. İmperiya hələ güclü idi. Gücümüzün  qeyri-bərabər olduğunu bilsək də, hər kəs müqavimət haqqında düşünürdü. O zaman  insanlar daha passianar, enerjili idilər. Həm də arxivlər yeni açılmışdı və xalq Azərbaycanın 1920-ci ilin 28 aprelində Qızıl Ordu tərəfindən  aldadılaraq, müqavimətsiz  işğal olunmasından  çox acıqlı idi. Belə bir şəraitdə Bakının yenidən işğalına müqaviməti təşkil etmək məqsədi ilə Milli Müdafiə Şurası yaradıldı. İlk günlər şuranın yaranması AXC İdarə Heyyətində şərti olaraq “radikal”  və “liberal”  adlanan tərəflər arasında  fikir ayrılığına səbəb olmuşdu. Amma sonrakı günlərdə Milli Müdafiə Şurasının  fəaliyyəti  AXC İdarə Heyyəti tərəfindən də zəruri sayılmış, bu quruma da rəhmətlik Əbülfəz Elçibəyin  Sədrliyi razılaşdırılmışdı. Beləliklə, o zamankı cəbhədaxili diskussiyalarda əsasən  Əbülfəz bəyin mövqeyini müdafiə edən tələbə hərəkatı da  MMŞ-yə qoşulmuşdu. Mən və dostlarım- yurd birliyinin və tələbə hərəkatının fəalları MMŞ-də çalışırdıq. Ordu Bakı ətrafına cəmləşdikcə adamlar kortəbii şəkildə şəhərə giriş yolları üzərində  barrikadalar qururdular. Yolların bağlanması üçün daha çox ağır yük maşınlarından istifadə olunurdu. Sovet qoşunlarının şəhərə girişinin qarşısını almaq əsl ümummilli ideyaya çevrilmişdi. Bakı əhalisinin tam əksəriyyəti bu prosesdə iştirak edirdi. Adamlar çox cəsarətli olmuşdular. Gözlənilən təhlükənin  çox böyük və real olması dərk olunsa da heç kim qorxmurdu. Bəlkə də qorxanlar var idi. Amma onlar da ümumi fona xələl gətirməmək üçün qorxularını gizlədirdilər.

19 yanvarda axşam televiziyanın enerji bloku partladılanda  hiss etdik ki, Sovet Ordusu  həmin gecə şəhərə girəcək. MMŞ-nin qərərgahı o zamankı Şmit adina zavodun  Mədəniyyət Sarayında yerləşırdi. MMŞ- nin fəalları olaraq  sərəncamımızda olan  telefonlu taksilərlə (o zaman bu yeganə mobil rabitə idi) şəhər ətrafında olan   barrikadalardakı vəziyyəti yoxlayırdıq. Qurd Qapısı deyilən yerdə toplaşanlarla görüşüb vəziyyəti öyrəndikdən sonra  20 yanvar  tərəfə yollandıq. Biz maşında sürücüdən başqa  3 nəfər idik. Tələbə hərəkatının fəallarından olan dostum  Seymur Babayev, Rabitə Nazirliyində çalışan bir cəbhəçi və mən. 20 yanvardakı taksidən bizə məlumat verdilər ki, ordu atəş açaraq  şəhərə daxil olur. Dərhal taksiyə 20 yanvara sürməsini söylədik. Yolda düşündük ki, 20 yanvara əliboş getməyək. Mətbuat prospektində BDU -nun yataqxanalarının yanında maşını saxladıq. Ertədən oğlanların birtəhər dilə tutub yataqxanaya göndərdiyi qızlar atəş səslərinə küçəyə çıxıb ağlaşırdılar. Onların köməyi ilə 1-2 dəqiqə ərzində xeyli yandırıcı, partlayıcı qarışıqlarla dolu şüşə qablar hazırlayıb (o zaman belə yandırıcı şüşələrlə hərbi texnikanın şəhərə girişının qarşısını qismən də olsa  alacağımızı düşünürdük.) sürətlə 20 yanvar tərəfə yollandıq. Prospekt boyu qarşımıza çoxlu sayda 20 yanvar tərəfdən qaçan adamlar gəlirdi. Onlar bizim yolumuzu kəsib maşınımızı saxlatmaq , bizi geri döndərmək istəyirdilər. Maşını saxlamadığımızı görüncə qışqıraraq, əl-qolları ilə bizə başa salmaq istəyirdilər ki, ora getmək olmaz, atirlar, adamları qırırlar. Amma biz sürətlə 20 yanvara doğru ğedirdik. Tbilisi prospektinə çıxmaq üçün sağa döndük. Tbilisi prospektinə çatan yerdə qəfildən yolun sağında, ağacların altında tankı, yanında da əsgərləri gördük.

Maşınımız çox sürətlə hərəkət edirdi. Maşının işığı əsgərlərə düşəndə onların atəş açmağa hazırlaşdığını gördük və instiktiv olaraq  nə qədər mümkünsə o qədər maşının döşəməsinə doğru əyildik. Dərhal və davamlı atəş açıldı. Maşın dərhal dayandı təkərlərini vurmuşdular. Möcüzə baş vermişdi, maşınımıza 7-8 metrlik məsafədən 30-40 güllə atılmışdı, güllələr  maşını deşık-deşık etmişdi, biz isə sağ-salamat idik. Vaxtında əyilə bilmişdik. Belə yerlərdə deyirlər ki Allah bizi saxladı. Yalnız sürücümüz əlindən yüngülcə yaralanmışdı. Başını, bədənini əyilərək güllədən qoruya bilsə də görünür peşə məsuliyyəti əlini sükandan çəkməyə qoymamışdı, həmin əlinə də güllə dəymişdi. Bizi maşından düşürüb faktiki əsir aldılar. Əmr etdilər ki, üzümüzü divara  çevirib, əllərimizi də yuxarı qaldıraq. Üzümüzü çevirdiyimiz divar isə indiki Nəqliyyat Nazirliyi binasının  həyətinə açılan (Tbilisi prospektini kəsən küçə tərəfdən) dəmir şəbəkə qapı idi). Üstümüzü yoxlayıb silahımız olmadığına əmin oldular. Maşını yoxlayıb yük yerindəki yandırıcı qarışıqlarla  dolu şüşə qabları tapdılar. Asvalta  çırpıb şüşə qabları sındırdılar. Hər şeyin bitdiyini düşündük. Komandir əsgərlərinə əvvəlcə atəşə hazır ol! əmrini verdi, sonra da  bizi güllələmək  əmrini verdi. Sovet Ordusunda ciddi hərbi hissədə xidmət etdiyimdən  o zaman orduda olan silahların demək olar hamısından 100-lərlə dəfə atəş açmışdım. Güllə səsi mənə qeyri-adi deyildi. Amma o günki güllələr təlimdə atılan güllə deyildi, bizə atılırdı.

Əsgərlər əmri yerinə yetirib atəş açdılar. Atəşdən sonra ilk ağlıma gələn oldu ki, mən sağam, ani olaraq düşündüm ki,  yəqin yaralanmışam, yara isti olduğundan  hələ ağrını hiss etmirəm. Bədənimin  müxtəlif nahiyələrini tərpədərək bir-neçə saniyəyə əmin oldum ki, allah bizi yenə saxlayıb. Komandir bizi qorxutmaq üçün əsgərlərinə bizi güllələmək əmri versə də, görünür onlara necəsə yuxarıya- başımızın üstündən atmaga işarə edib. Öz aləmində bizi qanuna təslim etmək qərarına gəlib. Amma bizi daimi gərginlikdə saxlayırdı. Bu arada  məlum oldu ki, bizi əsir kimi saxlayan manqaya qarşı yaxınlıqdakı binadan atəş açılır.

Həmin azərbaycanlının atdığı atəş bəzən bizim yaxınlığımızdakı divara dəyirdi. Atəş Salyan kazarmaları deyilən hərbi hissəyə aid zabitlər üçün yaşayış binasından gəlirdi. (Təəssüf ki, sonralar çox çalışsam da  həmin şəxsin kimliyini də, onun atışmasının nə ilə qurtarmasını da öyrənə bilmədim). Bizi əsir saxlayan hərbçilərin komandiri özünü söyərək bizi əmin edirdi ki, atılan atəşlər onun əsgərlərinə dəysə bu dəfə bizi dəqiq güllələyəcək. Yenə bəxtimiz gətirmişdi, soydaşımızın uzaqdan atdığı atəş heç kimə dəymirdi. Bu arada məlum oldu ki, bizi saxlayanlar hücum birləşməsinin əsgərləri imiş, onlar bizi başqa hərbçilərə təhvil verib irəli – şəhərin dərinliklərinə getdilər.

Dərindən nəfəs aldıq, ölümdən qurtarmışdıq, indi bizi sovet qanunları ilə həbs gözləyirdi. Həbsdən qurtarmaq üçün fikirləşməyə başladıq. Üstümdə MMŞ- nın vəsiqəsi var idi. Fikirləşirdim ki, sabah açılanda  məlum olanda kı, biz axşam döyüş sursatı hesab olunan yandırıcı qarışıqlar dolu şüşələrlə tutulmuşuq, üstəlik mən MMŞ-nin rəsmisiyəm, bundan birbaşa AXC-yə ittiham üçün istifadə edəcəklər. Vəsiqədən xilas olmaq lazım idi. O isə mənim gödəkçəmin içəridən sol cibində idi. Əlimizi isə nəinki cibimizə, heç aşağı salmağa da  qoymurdular. Saatlar keçdikcə soyuq və yuxusuzluq səbəbindən əsgərlər sayıqlığını itirirdilər. Mən də özümü yorğunluğa qoyub əllərimi yavaş-yavaş aşağı salırdım. Arabir əllərimin aşağı enməsindən hirslənən əsgərlər başımızın üstündən atəş açıb bizi bu şəkildə hədələyib intizama dəvət edirdilər. Bir-neçə dəfə yorulmaq səbəbindən əllərimi qismən aşağı endirmək fəndini işlətdikdən sonra  əsgərlərin intizamsız bir adam olduğuma alışdırdım. Nəhayət əllərimi çiynim səviyyəsində endirib vəsiqəni birtəhər cibimdən çıxarıb dəmir şəbəkə qapının o biri tərəfinə tullaya bildim. Xeyli rahatladım, indi nəinki ölümdən, hətta təşkilatımızın mənə görə ittiham olunması perspektivindən də xilas olmuşdum. Bircə qalırdı yandiricı şüşələrə görə məsuliyyətdən qurtarmaq…

Bütün gecəni küçədə keçirməli olduq, gecə dəhşətli soyuq vardı. Mən diqqət etmişdim ki, bizi gecə ərzində bir neçə dəfə başqa-başqa yeni əsgərlərə təhvil verirdilər. Nə bizi tutub saxlayan zaman, nə də bir-birlərinə təhvil verən zaman protokol yazmırdılar. Səhər açılmağa başladıqca şəhərdə əllərinə keçən başqa adamları da komendant saatını pozduğu üçün  tutub bizə qoşurdular. Sayımız xeyli artmışdı. Artıq 20 yanvar səhəri açılmışdı. Xeyli təsadüfi adam tutmuşdular, sadəcə üstlərində sənəd olmadığı üçün. Dostlarımla qısa məsləhətləşmədən sonra zabitlərlə hüquq mübahisəsinə başladım. Onlara dedim ki, şəhərdə komendant saatının elan olunması barədə qərar əhaliyə əvvəlcə elan olunmalıydı ki, biz də üstümüzdə sənəd gəzdirək. Mən bununla həm də yoxlamaq istəyirdim ki, bizə gündüz nəzarət edən komanda bilirmi ki, bizi axşam hansı şəraitdə tutublar. Məlum oldu ki, bilmirlər. Hüquq mübahisəsi xeyli davam etdi və axırda zabit dedi ki, sənədlərinizi gətirsələr sizi buraxaram. Artiq 20 yanvar günorta çağları idi. Qrup yoldaşlarımdan birinin əmisi oğlunu təsadüfən Tbilisi prospektindən keçən gördüm. Onu səslədim, zabit etiraz etmədi, ondan xahiş etdim ki, mənim bir yaxın dostumla əlaqə saxlasın, bizim durumumuzu danışsın, o da bizlərin pasportlarını yıgıb gətirsin. 2-3 saatdan sonra dostum pasportlarla birlikdə gəldi. Bizi heç nə olmamış kimi azad etdilər. Həm ölümdən, həm də həbsdən qurtarmışdım, amma heç sevinə bilmirdim. O gecə verdiyimiz itkilərin miqyasından xəbərsiz olsam da   axşam çox adamın öldüyünü güman edirdim. Bakının işğalının da qarşısını ala bilməmişdik. Küçələrin hər birində zirehli texnika dayanırdı. Bütün gecəni yuxusuz və ağır streslə keçirsəm də meyitxanaya yollandım. Şəxsən tanıdıqlarımdan, yaxınlarımdan orada heç kimi tapmadım, bu da bir kiçik təsəlli idi, amma yolda tələbə hərəkatı fəallarından Ülvü Bünyadzadənin şəhid olduğunu öyrəndim. Sarsılmışdım, üzərimdə dağ kimi böyük ağırlıq hiss edirdim. Heç ağlıma da gəlmirdi ki, Bakının bu dəfəki işğalı cəmi 1 il 10 ay çəkəcək. Amma 1 gün sonra şəhidlərin dəfn mərasimində xalqın kütləvi iştirakını görəndə başa düşdüm ki, dünənki çarpışmada əsl uduzan imperiya oldu. Onun 20 yanvar “qələbəsi” pirr qələbəsi idi. Anladım ki, daha bu xalq heç vaxt imperiyanın tərkibində qalmayacaq. İlk fürsətdəcə müstəqilliyini elan edəcək.

Xalqımızın tarixində çox şərəfli səhifələr var. Ancaq əminliklə deyə bilərəm ki, bu xalqın təkcə 20 yanvarda və şəhidlərin dəfn günü (Bakının hər küçəsini nəzarətdə saxlayan Sovet Ordusunu bir heç sayaraq) göstərdiyi rəşadət kifayətdir ki, bu xalqın böyüklüyü, cəsarəti qarşısinda baş əyəsən, onun uca millət olduğuna içdən inanasan. Xalqlar da insanlar kimi qəhrəmanlıqları hər gün, hər il etmirlər. Amma bir dəfə bu ucalığa yüksələnlərin bir daha qəhrəmanlıq etməyəcəyini heç kim düşünməsin.

P.S. 20 yanvar hadisələrindən  təqribən 20-25 gün keçmişdi. Universitetdə idim. Hüquq fakultəsində kurs yoldaşım və dostum Rahim Hacıyev mənə yaxınlaşdı, qoltuğunda çoxlu qəzet var idi. Sovet Ordusunun mətbuat orqanı olan  Krasnaya  Zvezda  qəzetini mənə göstərdi . Qəzetdə  Sovet Ordusunun  Bakıda  qayda- qanun yaratmağından, MMŞ-nin silahlı dəstələrindən   bəhs olunurdu. Foto yerində mənim həmin gecə çətinliklə dəmir qapının o tərəfinə ata bildiyim MMŞ  vəsiqəmin iri planda şəklini  vermişdilər. Rahim məqalədən xəbər tutan kimi qəzetin Bakıya gələn bütün nüsxələrini kiosklardan almışdı ki, yazı və çap olunmuş şəkil komendaturanın əlinə düşməsin.

Kateqoriyalar: Yazılar, Əli Kərimli Etiketlər: , ,